Arolwg Defnydd Iaith Staff 2016

Mae Prifysgol Aberystwyth yn cynnal arolwg yn flynyddol o’r defnydd a wneir o’r iaith Gymraeg ymhlith ei staff.  Mae’r arolwg yn rhan o gynllun gweithredu y Cynllun Cyfannol Strategol i’r Gymraeg a’i bwrpas yw canfod agweddau at ddefnydd iaith, anghenion hyfforddi a galluogi cynllunio strategol i ddatblygu adnoddau a gwasanaethau.

Ym mis Chwefror 2016 cynhaliwyd Arolwg Defnydd Iaith Gymraeg i holl staff y Brifysgol am y tro cyntaf erioed, gyda tua chwarter o’r staff yn cymryd rhan.

Os dymunwch weld yr adroddiad yn llawn cliciwch : Adroddiad Arolwg Defnydd Iaith Staff Language Use Survey Report 2016

Dyma rai o’r ffeithiau a ganfuwyd:-

Pob aelod o Staff

  • Roedd 73% o staff  y Brifysgol a lenwodd yr holiadur[1] yn clywed y Gymraeg bob dydd yn y gwaith.
  • Roedd 40% ohonynt  wedi dilyn gwersi Cymraeg o ryw fath.
  • Roedd 51%  yn cytuno bod y Brifysgol yn eu cefnogi i ddefnyddio eu sgiliau iaith Gymraeg yn y gwaith.
  • Roedd 83% ohonynt yn cytuno bod y Brifysgol yn cefnogi defnyddio’r Gymraeg ar draws y sefydliad.

Staff Di-Gymraeg

  • Roedd 78.6% o staff  y Brifysgol a lenwodd yr holiadur nad oeddent yn siarad Cymraeg o gwbl yn ei chlywed hi yn y gwaith o leiaf unwaith bob wythnos.

Siaradwyr Rhugl

  • Roedd 82% o’r staff a lenwodd yr holiadur a oedd yn siarad Cymraeg yn rhugl yn medru ysgrifennu’r iaith yn hyderus hefyd.
  • Roedd 95% ohonynt yn ei siarad hi bob dydd neu bron bob dydd yn y gwaith.
  • Roedd 65% ohonynt yn ei hysgrifennu bob dydd neu bron bob dydd yn y gwaith.

Staff sy’n siarad rhywfaint o Gymraeg

  • Roedd 38% o’r staff a lenwodd yr holiadur a oedd yn siarad rhywfaint o Gymraeg yn siarad Cymraeg bob dydd neu bron bob dydd yn y gwaith.
  • Roedd 58.6% o’r rhain yn darllen y Gymraeg yn y gwaith o leiaf unwaith bob wythnos.

Staff sy’n siarad ychydig bach o Gymraeg

  • Roedd 27% o’r staff a lenwodd yr holiadur a oedd yn siarad ychydig bach o Gymraeg  yn siarad Cymraeg yn y gwaith o leiaf unwaith bob wythnos.
  • Roedd 39.8% ohonynt yn darllen y Gymraeg yn y gwaith o leiaf unwaith bob wythnos.

Gyda phwy siaredir Cymraeg

Roedd y staff yn siarad Cymraeg yn bennaf gyda chydweithwyr o fewn eu hadran (32.9%).

Yn sgil yr Arolwg fe wnaethom ni

  • Ehangu’r tirwedd ieithyddol drwy gynnig sesiynau ymwybyddiaeth iaith/blasu’r Gymraeg  sef Profi’r Dŵr/Dip Your Toes i staff ac uwchraddedigion.
  • Adnabod cyfleoedd i ddarparu hyfforddiant wedi ei deilwra i wasanaethau penodol
  • Sefydlu Gwobrau Gŵyl Dewi Aber Awards i hyrwyddo cyfraniad gwerthfawr staff sy’n dysgu’r Gymraeg ac/neu sy’n defnyddio’r Gymraeg yn y gweithle.


[1] 23% o holl staff y Brifysgol.