Y Weledigaeth

Old College and seafront

Mae Prifysgol Aberystwyth yn gweithio ar gynlluniau cyffrous i drawsnewid yr Hen Goleg yn ganolfan ddiwylliant a threftadaeth fywiog fydd yn denu pobl leol yn ogystal ag ymwelwyr o bell ac agos.

Fel rhan o’r prosiect, byddai’r adeilad eiconig hwn ar bromenâd poblogaidd Aberystwyth yn cael adfywiad fel canolfan arddangos, gofod dysgu a chyfleusterau ar gyfer meithrin busnesau creadigol.

Mae'r cynlluniau yn cynnwys creu pedwar gofod penodol o fewn yr Hen Goleg:

Oriel

Oriel

Oriel

Oriel

Oriel

Byddai arddangosfa o waith celf Cymreig o bwys yn cael ei llwyfannu bob haf fel rhan o fenter ar y cyd â Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Byddai gweithdai gwyddoniaeth i blant, teuluoedd a dysgwyr o bob oed yn cael eu cynnal ac fe fyddai ymweliad â'r llyfrgell Fictorianaidd yr Athro gwreiddiol Snape yn hanfodol.

Y nod fyddai arddangos am y tro cyntaf casgliad cynhwysfawr o ddelweddau archif, dogfennau diddorol, dodrefn hynafol ac arteffactau yn olrhain hanes Mhrifysgol Aberystwyth dros gyfnod o 150 o flynyddoedd.

Byddai lle hefyd ar gyfer 12 stiwdio i artistiaid, 12 uned i fusnesau newydd a bach, a  man creu gyda gweithdy mawr ac offer safonol ar gyfer cynllunio a datblygu syniadau.

Ymhlith cyfleusterau eraill yn cynnwys caffi glan môr cyfoes a siop anrhegion sy'n gwerthu nwyddau dod o Gymru.

Y bwriad yw cwblhau'r gwaith adnewyddu mewn pryd ar gyfer dathliadau pen-blwydd Prifysgol Aberystwyth yn 150 oed yn 2022.

Cafodd yr Hen Goleg ei godi’n wreiddiol fel gwesty ond yn dilyn ymgyrch codi arian aruthrol ar draws y wlad i helpu i brynu’r adeilad fel cartre’r Coleg Prifysgol cyntaf yng Nghymru, fe gyrhaeddodd y garfan gyntaf o fyfyrwyr yn 1872.

Mae’n adeilad rhestredig Gradd I o arddull adfywiad Gothig ac mae’n cael ei gydnabod fel un o adeiladau mwyaf arwyddocaol y bedwaredd ganrif ar bymtheg yn y DU.

Yr amcangyfrif ar gyfer cost y gwaith adnewyddu yw tua £22m ac ym mis Gorffennaf 2017, fe gyhoeddodd Cronfa Dreftadaeth y Loteri eu bod wedi clustnodi £10.5m ar gyfer y prosiect.

Mae modd darllen mwy am y cyhoeddiad ac am gefndir y cynlluniau ar ein tudalennau newyddion: