Y Cynlluniau

Ym mis Mehefin 2016, cafodd argymhellion i ailagor Pantycelyn fel llety o’r radd flaenaf i fyfyrwyr Cymraeg erbyn Medi 2019 eu cymeradwyo gan Gyngor Prifysgol Aberystwyth.

Mae’r cynlluniau hynny yn cynnwys darparu ystafelloedd gwely en-suite cyfoes i 200 o fyfyrwyr, yn ogystal â chreu gofodau cymdeithasol at ddefnydd myfyrwyr a'r gymuned leol.

Amcangyfrifir y bydd cost y gwaith yn £10.4m ac mae'r Brifysgol yn bwrw mlaen gyda’r gwaith o sicrhau ffynonellau cyllid ar gyfer y prosiect.

Penodwyd tîm o benseiri cyfrwng Cymraeg ym mis Hydref 2016 i weithio ar gynlluniau manwl i ailwampio’r adeilad.

Mae amserlen ddangosol ar gyfer y gwaith adnewyddu wedi’i lunio, yn nodi cerrig milltir allweddol a’r camau priodol nesaf yn unol ag amserlen y penseiri.

Cefndir

Cynlluniwyd Pantycelyn gan y pensaer Syr Percy Thomas ac fe agorodd ei drysau fel neuadd breswyl i fyfyrwyr yn 1951.

Roedd yn un o'r adeiladau cyntaf ar Gampws Penglais a’i agoriad yn nodi dechrau ar symud graddol y coleg ger y lli i'r coleg ar y bryn.

Ym 1974, cafodd Pantycelyn ei dynodi’n llety ar gyfer myfyrwyr Cymraeg a daeth y neuadd yn ganolbwynt i fywyd Cymraeg Prifysgol Aberystwyth.

Ers hynny, mae'r adeilad ar riw Penglais wedi bod yn gartref i UMCA, yn ogystal ag Aelwyd Pantycelyn a Chymdeithas Y Geltaidd.

Dros y degawdau, mae Pantycelyn wedi bod yn gartref hefyd i lu o gerddorion a bandiau Cymraeg - o’r Blew yn y 1970au i’r Ods yn y 2010au.

Wedi troad yr 21ain ganrif, daeth yn amlwg bod angen gwaith adnewyddu mawr ar Bantycelyn.

Cafodd cynlluniau i gau'r adeilad fel neuadd breswyl a darparu llety cyfoes pwrpasol i fyfyrwyr Cymraeg eu hiaith ar Fferm Penglais eu cyflwyno gan y Brifysgol.

Er i’r cynlluniau gael eu derbyn yn wreiddiol, lleisiwyd anfodlonrwydd yn 2013-2014 ac fe gytunodd y Brifysgol i edrych eto ar ddyfodol Pantycelyn.

Bwrdd Prosiect Pantycelyn

Sefydlwyd Bwrdd Prosiect Pantycelyn yn 2015 i baratoi adroddiad ar ddyfodol y neuadd, ac fe gafwyd cyfnod o ymgynghori helaeth gyda myfyrwyr, undebau myfyrwyr, staff a'r gymuned ehangach.

Cafodd adroddiad y Bwrdd ei ystyried gan Gyngor y Brifysgol ym mis Mehefin 2016 ac fe gafodd yr argymhelliad i ailagor Pantycelyn fel neuadd o’r radd flaenaf i fyfyrwyr Cymraeg erbyn Medi 2019 ei gymeradwyo.

Penderfyniad y Cyngor

Dyma eiriad llawn y penderfyniad a wnaed gan y Cyngor y Brifysgol ar 29 Mehefin 2016, yn cymeradwyo argymhellion Bwrdd Prosiect Pantycelyn:

“Mae’r Cyngor yn cymeradwyo opsiwn B y briff dylunio arfaethedig a fyddai’n golygu y gellid ailagor Pantycelyn i ddarparu llety a gofod cymdeithasol Cymraeg a fydd yn addas at y dyfodol, ac mae’n bwriadu bwrw ymlaen â’r prosiect hwn i ailagor Pantycelyn erbyn mis Medi 2019.

“Yn sefyllfa ariannol bresennol y Brifysgol, ac ystyried yr ansicrwydd ar ôl y refferendwm a rheolau CCAUC, mae’r Cyngor yn tanlinellu bod yn rhaid sicrhau’r cyllid angenrheidiol er mwyn i’r Cyngor allu gwneud ymrwymiad pendant.

“Mae’r Cyngor yn gwahodd y Weithrediaeth i gyflwyno adroddiad i gyfarfod y Pwyllgor Cyllid a Strategaeth ym mis Hydref yn amlinellu’r opsiynau ar gyfer ariannu’r prosiect. Dylai’r opsiynau hyn gynnwys ystyriaeth i ymgyrch benodol i godi arian i Bantycelyn.

“Mae’r Cyngor yn gwahodd y Bwrdd Prosiect i barhau â’i waith a chynnig cyngor ar y Dyluniad Technegol ar gyfer ailwampio Pantycelyn, gan gynnwys diffinio ymhellach y gofynion manwl ar gyfer darparu gofod cymdeithasol, arlwyo a dysgu ar y llawr daear.

“Mae’r Cyngor yn cadarnhau y bydd Penbryn yn parhau i ddarparu llety Cymraeg hyd nes y bydd Pantycelyn yn ailagor, ac y bydd brand ar wahân i’r rhan honno o Benbryn sydd wedi’i neilltuo’n llety Cymraeg er mwyn cadw’r cysylltiad â Phantycelyn.”

Gwybodaeth Ychwanegol

Mae gwybodaeth ychwanegol am y cefndir a'r prif ddatblygiadau yn ymwneud a Phantycelyn i’w cael yn ein cyfres o straeon newyddion a gyhoeddwyd yn ystod 2015-2016.