Bwyd Cynaladwy

Bwyd Cynaladwy yn Aberystwyth

Mae Prifysgol Aberystwyth yn ymfalchio yn ei chymwysterau bwyd cynaladwy, a gall hawlio ei bod yn meddu ar rai o’r mannau gwerthu bwyd mwyaf amgylcheddol gyfeillgar ym maes addysg uwch. Mae ein llwyddiant wedi ei beri i raddau helaeth drwy lynu at ein hamcanion i brynu bwyd cynaladwy a moesegol a’n datganiadau polisi. Mae Prifysgol Aberystwyth hefyd yn ymchwilydd blaenllaw mewn ffynonellau bwyd cynaladwy. Ar ben hynny, mae’r dref yn ymfalchio bod ganddi rai o’r siopau cynaladwy gorau yng Nghymru a’r farchnad ffermwyr orau yn y DU! Rydyn ni’n cynllunio i redeg ymgyrchoedd drwy’r flwyddyn gyda’r amcan o gael gafael ar ragor o fwyd amgylcheddol moesegol a chyfeillgar yn ogystal â lleihau eich gwastraff bwyd, felly cadwch olwg ar ein  hadran ymgyrchoedd ac ymunwch â ni ar Facebook a Twitter!

Adroddiadau ar Bwrcasu Bwyd Moesegol a Chynaladwy a Datganiad Polisi

Mae’r adroddiad llawn ar gael yma, ond dyma rai o’r pwyntiau allweddol yn ein polisi bwyd:  

Natur dymhorol, cynaladwyedd a chynnyrch lleol  

  • Mae’r Adran Lletygarwch wedi cynyddu’r maint o gynnyrch tymhorol a ddefnyddir drwy gynllunio a hyrwyddo bwydlenni sy’n adlewyrchu natur dymhorol cynnyrch y rhanbarth i staff, myfyrwyr a’r cyhoedd. Mae cyflawni hyn yn ôl archwiliad y Wobr Efydd am Fwyd ar gyfer Bywyd yn brawf o’n bwydlenni tymhorol.  
  • Tarddiad cig:- Rydyn ni wedi parhau i ddefnyddio ein cig eidion a’n cig oen  o ffermydd y brifysgol ac rydyn ni’n gweithio ar dendrau i gynyddu pwrcasu lleol o Gywion Ieir Cymreig a Phorc. Mae’r holl fwyd a bwrcasir gennym erbyn hyn yn dwyn gwarant fferm y tractor coch.
  • Ffrwythau a llysiau. Rydyn ni’n parhau i gael cymaint ag sy’n bosibl o’n ffrwythau a’n llysiau o ffermydd yng Nghymru. Mae ein holl datws o darddiad lleol ac mae cynnydd o 80% yn y cyflenwad o fwyd o’n tai gwydr. Byddwn yn ymdrechu i gynyddu’r pwrcasu lleol yn gyffredinol o 15% erbyn 1af Rhagfyr 2013.
  • Llaeth a chynhyrchion llaeth. Mae’r cyfan o’n llaeth a’n hufen yn Gymreig o laethdy Highmead a phrynir y cyfan o’n hiogwrt o laethdy Rachael yn Aberystwyth.  
  • Pysgod:- Mae’r holl bysgod a bwrcaswn wedi eu achredu eu bod yn tarddu o stoc gynaladwy gan y Gymdeithas Cadwraeth Forol. Byddwn yn ymdrechu i gynyddu’r swm o bysgod o Fae Ceredigion drwy aildendriad contract Consortiwm Pwrcasu Addysg Uwch Cymru yn 2014.
  • Wyau:- daw ein holl wyau o Birchgrove ac maent felly yn wyau maes. Rydyn ni wedi derbyn Gwobr Wyau Da yn brawf o hyn.

Effaith a dadansoddiad amgylcheddol

  • Deunydd Pacio:- Rydyn ni’n gweithio’n agos gyda  Chonsortiwm Pwrcasu Addysg Uwch Cymru a  TUCO i sicrhau bod hyn yn rhan o bob tendr. Rydyn ni’n amcanu i leihau’r holl ddeunydd pacio o 10% erbyn 1af Chwefror 2014. Rydyn ni hefyd yn defnyddio cynhyrchion hepgorol sydd naill ai’n cael eu hailgylchu neu sy’n 100% bydradwy, er enghraifft PlanGlow. Mae hyn yn cynnwys yr holl ddeunydd pacio a gynhyrchir gan yr adran.
  • Rydyn ni’n gweithio’n agos gyda  Chonsortiwm Pwrcasu Addysg Uwch Cymru a  TUCO yn ogystal ag adran pwrcasu Prifysgol Aberystwyth i sicrhau bod pob cyflenwr lleol perthnasol yn cael gwahoddiad i dendro am ddyraniad o gyfrannau lleol ar gyfer y rhai sy’n tendro yn y rhanbarth. Mae cymorth ar gyfer hyn yn cael ei gynnig hefyd i’r cyflenwyr gan Gonsortiwm Pwrcasu Addysg Uwch Cymru.
  • Sbwriel:- mae’r adran ar hyn o bryd yn ailgylchu’r cyfan o’i charbord, gwydr a phlastig, mae hyn i gael ei gynyddu i gynnwys tun. Byddwn yn ceisio cynyddu’r swm a amgylchir o 7% erbyn 1af Ionawr 2014.

Moesegol a Llesiant

  • Mae’r Adran Lletygarwch yn parhau i gefnogi cynhyrchion Masnach Deg yn unol â Pholisi Masnach Deg y Brifysgol. Rydyn ni’n cynnig fel safon fananas, siocled, sudd, te a choffi Masnach Deg yn ogystal â gwin Masnach Deg. Byddwn yn ceisio cynyddu yr amrediad o gynhyrchion Masnach Deg pan fyddant ar gael ac o fewn pris sy’n addas i’n cwsmeriaid.
  • Mae’r Adran Lletygarwch yn parhau i hyrwyddo ac annog Iechyd a Llesiant drwy leihau’r deunydd o ychwanegion artiffisial, halen a braster yn ei holl fwyd. Byddwn yn lansio bwydlen bwyta’n iach newydd gyda manylion caloriffig a braster yng Ngorffennaf 2013. Byddwn hefyd yn parhau i redeg yr wythnos iechyd a llesiant flynyddol gyda’r pwyslais ar fwyd cytbwys a maethlon drwy hyrwyddiadau a phris.
  • Rydyn ni hefyd yn parhau i hyrwyddo dewisiadau iach ar y fwydlen drwy’r prisiau.

Masnach Deg yn Aberystwyth

Prifysgol Marchnad Deg

Mae Prifysgol Aberystwyth wedi llwyddo i adnewyddu ei statws Marchnad Deg gyda’r Sefydliad Marchnad Deg (Polisi Masnach Deg/ Fairtrade Policy).  Bu’r Brifysgol yn gweithio’n agos gydag Undeb Myfyrwyr Aberystwyth a Chanolfan y Celfyddydau er mwyn sicrhau’r statws hwn sy’n cefnogi datblygiad, amgylchiadau gwaith a thelerau masnach deg ar gyfer ffermwyr a gweithwyr.  Dim ond diodydd twym a byrbrydau Masnach Deg sydd ar gael ym mhob un o gaffis y  brifysgol sy’n cael ei redeg gan y gwasanaethau lletygarwch! Tystysgrif Masnach Deg

Tref Masnach Deg

Mae Aberystwyth yn dref Masnach Deg ardystiedig gyda gyda grŵp gwaith diwyd o drigolion y dref. Mae’r aelodau yn ddiweddar (Mai 2014) wedi ymgymryd ag archwiliad o siopau coffi yn Aberystwyth i weld lefel y nwyddau Masnach Deg a werthir.  Bydd canlyniadau archwiliad wedi ei ddiweddaru yn cael eu cyhoeddi yn ddiweddarach eleni gyda nifer fwy o gaffis wedi eu cynnwys. Mae canlyniadau’r archwiliad ar gael yma!

Ymchwil yn Aberystwyth

Mae IBERS yn darparu canolfan ymchwil unigryw sy’n cefnogi diogelu’r cyflenwad bwyd, bio-ynni, a deunydd cynaladwy o dir  - y cyfan ohonynt yn wynebu amrediad o alwadau anghyson, nawr ac yn y dyfodol o newid hinsawdd a ragwelir.

Bwyd cynaladwy yn nhref Aberystwyth

Mae gan Aber grŵp Bwyd Cydweithredol sy’n cael ei arwain a’i redeg gan fyfyrwyr; mae’r grŵp yn gwerthu bwydydd organig, lleol eu tarddiad ac mae’r elw yn cael ei roi i elusennau!   Mynnwch olwg arno yma!

Mae yn Aberystwyth ystod wych o ddewisiadau organig cynaladwy o darddiad lleol yn ogystal ac amryw o siopau bwyd iach, mae’r 'Treehouse' yn darparu amrediad gwych o fwydydd organig  yn ogystal â  bwyty i fyny’r grisiau sy’n gwerthu bwyd cynaladwy gwych. Cadwch eich llygaid ar agor am eu cynllun blwch llysiau  hefyd! Marchnad ffermwyr Aberystwyth hefyd yw’r orau yn y DU  a’r cynnyrch i gyd yn lleol!