Parasitoleg a rheoli llyngyr

 

Cyflwyniad

Parasitoleg a rheoli llyngyr

Bydd rheolaeth gynaliadwy ar lyngyr parasitig sy’n achosi afiechydon amaethyddol, milfeddygol a biofeddygol yn dibynnu fwyfwy ar ddatblygu diagnosteg/biofarcwyr mwy sensitif, brechlynnau proffylactig, plaleiddiaid a chyffuriau therapiwtig mwy effeithiol. Mae’r farn yma wedi magu cryn fomentwm ac fe’i cydnabuwyd yn ddiweddar gan lywodraeth y DU (cronfa Ross £1B i gefnogi’r frwydr fyd-eang yn erbyn afiechydon heintus), Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) (cynllun ar gyfer gwaredu afiechydon trofannol a esgeulusir – NTDs) a phartneriaethau cyhoeddus-preifat (London Declaration on NTDs). Yn IBERS, rydym wedi dod at ein gilydd i fynd i’r afael â’r her hon gan ddechrau datblygu dulliau arloesol o frwydro yn erbyn afiechydon sy’n cael eu hachosi gan lyngyr mewn anifeiliaid a phobl.

Ein nodau ac amcanion: Trwy gyflawni ymchwiliadau gwyddoniaeth sylfaenol, trawsfudol, ar sail gyd-esblygiadol a systemau, rydym yn parhau i fireinio rhaglen ymchwil gynaliadwy a gynhelir gan bartneriaethau preifat a chyhoeddus rhyngddisgyblaethol, rhyngasiantaethol a strategol iawn ar gyfer datrys ar y cyd rai o brif broblemau iechyd y byd a achosir gan bathogenau biofeddygol a milfeddygol pwysig.

Ein dulliau: Mae ein dulliau yn cynnwys astudio genynnau, defnyddio technoleg yn seiliedig ar enomeg weithredol, targedu darganfod biofarcwyr/brechlynnau/cyffuriau, bioleg letyol fectorau/rhyngolynnau, rhyngweithiadau rhwng lletywyr, parasitiaid a microbiota, ymchwiliadau imiwnolegol, astudiaethau esblygiadol, epidemioleg ecolegol, modelu mathemategol, System Gwybodaeth Ddaearyddol (GIS), canfod o bell trwy loerenni a’r awyr a modelu’r hinsawdd. Mae ein hastudiaethau yn ystyried ystod o afiechydon heintus sy’n cael eu hachosi gan firysau, bacteria, protosoa, microsboridia a llyngyr. Rydym yn cydweithio â phartneriaid mewn gwledydd datblygedig yn ogystal â gwledydd incwm isel a chanolig, sy’n cynnwys Sefydliadau Addysg Uwch, llywodraethau a sefydliadau preifat ein mwyn gwireddu ein hamcanion.

 

Hanes

Hanes

Ceir traddodiad hir o Barasitoleg yn Aberystwyth.

Rhwng y waddol sylweddol hon a pharhau i fuddsoddi, bydd Prifysgol Aberystwyth yn sicrhau bod ei gweithgareddau parasitoleg yn parhau i gystadlu’n rhyngwladol, yn ogystal â darparu’r hyfforddiant gorau ar gyfer israddedigion ac uwchraddedigion

Prosiectau

Prif Brosiectau

Mae amrywiaeth eang o waith ymchwil yn cael ei wneud ar hyn o bryd ym maes parasitoleg a rheoli llyngyr a nodir detholiad cryno o’r prosiectau diweddar isod.

  • Sefydlu Canolfan Ymchwil Ryngddisgyblaethol – Canolfan Barrett ar gyfer Rheoli Llyngyr (BCHC; http://bchc.aber.ac.uk).
  • Cydweithio â HwbMilfeddygol 1 i lunio Ymchwil a Datblygu iechyd anifeiliaid/y cyhoedd yn ogystal âchyfleoedd masnachol.
  • Darganfod cyffuriau gwrth-sgistosomaidd wedi’i ariannu gan gynlluniau Blaenllaw (Flagship) a Braenaru (Pathfinder) Afiechydon Trofannol a Esgeulusir Ymddiriedolaeth Wellcome i ddatblygu cyffuriau newydd ar gyfer trin sgistosomiasis.
  • Menter Genomeg Weithredol Llyngyr Lledog (FUGI) a ariennir gan wobr Strategol Ymddiriedolaeth Wellcome i ddatblygu golygu genomau, atlasau ungellog a llinellau cell anfarwoledig ar gyfer scistosomau a llyngyr.
  • Datblygu technoleg da byw drachywir ar gyfer rheoli llyngyr gyda chyllid CCAUC i helpu ffermwyr i reoli llyngyr mewn da byw yn gynaliadwy.  
  • FLOODMAL, rhagfynegi deinameg tymor byr mannau poeth fectorau malaria ac asesu effaith posib newid hinsawdd yn y dyfodol ar drosglwyddo malaria; ariennir gan Gyngor Ymchwil yr Amgylchedd Naturiol.
  • Cyllid gan WEFO ar gyfer dadansoddiad genomig o Toxoplasma gondii o samplau clinigol yn uniongyrchol gan ddefnyddio atgyfnerthiad dethol o enomau.
  • Ymchwil i wella diagnosteg Cryptosporidiwm a deall trosglwyddo trwy gloddio genomau Cryptosboridiwm; ariennir gan WEFO.

Allbynnau

Allbynnau

  • Roboworm – Llwyfan delweddu llif uchel, awtomatig sy’n galluogi ail-leoli cyffuriau presennol neu adnabod cyfansoddion newydd fel moddion gwrthlynghyrol y genhedlaeth nesaf
  • Cyd-ddatblygu’r system FECPAKG2 i reoli llyngyr mewn defaid a gwartheg.
  • Hybu diddordeb a chynyddu nifer y disgyblion sy’n astudio pynciau Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg (STEM) trwy TrioSci Cymru Aber STEM, sy’n cael ei ariannu gan WEFO a Llywodraeth Cymru
  • Amryw gontractau masnachol ar gyfer sgrinio Fasciola hepatica a chyflenwi defnyddiau parasitiaid i ddarparwyr gwasanaethau iechyd y DU a chwmnïau iechyd anifeiliaid preifat.
  • Gwarchod eiddo deallusol – mae’r patentau cyfredol sydd wedi’u cyflwyno gan Brifysgol Aberystwyth yn ymwneud â sylweddau cemegol (PF36021GB1 a 20185806.5-1112) a diagnosteg (P35118GB1) ar gyfer trin neu ganfod heintiau a achosir gan facteria, a phathogenau protosoan a metasoan.

Prif Ymchwilwyr

Cyhoeddiadau

Cyhoeddiadau

Reigate, C, Williams, HW, Denwood, M, Morphew, R, Thomas, E & Brophy, P 2021, 'Evaluation of two Fasciola hepatica faecal egg counting protocols in sheep and cattle', Veterinary Parasitology, vol. 294, 109435.
Craven, H, Bonsignore, R, Lenis, V, Santi, N, Berrar, D, Swain, M, Whiteland, H, Casini, A & Hoffmann, K 2021, 'Identifying and validating the presence of Guanine-Quadruplexes (G4) within the blood fluke parasite Schistosoma mansoni', PLoS Neglected Tropical Diseases, vol. 15, no. 2, e0008770.
Huson, KM, Morphew, R, Winters, A, Cookson, A, Hauck, B & Brophy, P 2021, 'In vitro screening as an anthelmintic discovery pipeline for Calicophoron daubneyi: Nutritive media and rumen environment-based approaches', Parasitology Research, vol. 120, no. 4, pp. 1351-1362.
Allen, N, Taylor-Mew, AR, Wilkinson, T, Huws, S, Phillips, H, Morphew, R & Brophy, P 2021, 'Modulation of Rumen Microbes Through Extracellular Vesicle Released by the Rumen Fluke Calicophoron daubneyi', Frontiers in Cellular and Infection Microbiology, vol. 11, 661830.
Stuart, R, Zwaanswijk, S, MacKintosh, N, Wititkornkul, B, Brophy, P & Morphew, R 2021, 'The soluble glutathione transferase superfamily: Role of Mu class in triclabendazole sulphoxide challenge in Fasciola hepatica', Parasitology Research, vol. 120, no. 3, pp. 979–991.
Kuipers, ME, Nolte-‘t Hoen, ENM, van der Ham, AJ, Ozir-Fazalalikhan, A, Nguyen, DL, de Korne, CM, Koning, RI, Tomes, JJ, Hoffmann, KF, Smits, HH & Hokke, CH 2020, 'DC‐SIGN mediated internalisation of glycosylated extracellular vesicles from Schistosoma mansoni increases activation of monocyte‐derived dendritic cells', Journal of Extracellular Vesicles, vol. 9, no. 1, 1753420.
Davis, C, Winters, A, Milic, I, Devitt, A, Cookson, A, Brophy, P & Morphew, R 2020, 'Evidence of sequestration of triclabendazole and associated metabolites by extracellular vesicles of Fasciola hepatica', Scientific Reports, vol. 10, 13445.
Wang, J, Paz, C, Padalino, G, Coghlan, A, Lu, Z, Gradinaru, I, Collins, JNR, Berriman, M, Hoffmann, KF & Collins, JJ 2020, 'Large-scale RNAi screening uncovers therapeutic targets in the parasite Schistosoma mansoni', Science (New York, N.Y.), vol. 369, no. 6511, pp. 1649-1653.
Tyson, F, Dalesman, S, Brophy, P & Morphew, R 2020, 'Novel Equine Faecal Egg Diagnostics: Validation of the FECPAKG2', Animals, vol. 10, no. 8, 1254.
Collett, C, Morphew, R, Timson, D, Phillips, H & Brophy, P 2020, 'Pilot Evaluation of Two Fasciola hepatica Biomarkers for Supporting Triclabendazole (TCBZ) Efficacy Diagnostics', Molecules, vol. 25, no. 15, 3477.

Mwy o gyhoeddiadau ar y Porth Ymchwil »