Prosesau Rhewlifol ac Afonol

Cod y Modiwl: DA25520
Teitl y Modiwl: Prosesau Rhewlifol ac Afonol
Blwyddyn Academaidd: 2025/2026
Semester: Semester 1
Cyd-gysylltydd y Modiwl: Dr Hywel Griffiths
Rhestr Ddarllen: Gweld ar Aspire
Anghymharus (Unrhyw Flwyddyn Acad): GS25520
Staff Eraill sy'n Cyfrannu

Dulliau Asesu

Math o Asesiad	Manylion Asesiad	Cyfran
Asesiad Semester	Adroddiad ffliwm hydrolig: Adroddiad byr 1000 o eiriau	25%
Arholiad Semester	Arholiad heb ei weld (cwestiynau byr a thraethawd): 2 Awr	75%
Asesiad Ailsefyll	Adroddiad ffliwm hydrolig: Adroddiad byr	25%
Arholiad Ailsefyll	Arholiad heb ei weld (cwestiynau byr a thraethawd): 2 Awr	75%

Canlyniadau Dysgu

Wedi cwblhau'r modiwl dylai'r myfyrwyr fedru:

Disgrifio prosesau a ffurfiau allweddol systemau dalgylch gan gynnwys rhyngweithiad llif hylif a gwaddod;
Adnabod ac esbonio sut mae prosesau rhewlifol ac afonol yn rhyngweithio i gynhyrchu tirffurfiau a thirweddau gwahanol;
Egluro strwythur rhwydweithiau draenio, morffoleg sianel a dynameg sianel;
Gwerthuso problemau a strategaethau rheoli mewn dalgylchoedd hydrolegol, gan gynnwys peryglon.

Disgrifiad cryno

Mae’r modiwl hwn yn archwilio prosesau geomorffolegol a hydrolegol sylfaenol allweddol sy’n gweithredu mewn dalgylchoedd daearol sy’n ymestyn o fynyddoedd i aberoedd, sy’n gysylltiedig yn benodol â rhewlifoedd ac afonydd. Yn gyntaf bydd y modiwl yn archwilio'r prosesau sy'n gweithredu yn yr amgylcheddau hynny ar wahân, cyn ystyried sut y gallant ddylanwadu ar geoberyglon, a ffurfiant ac esblygiad tirffurf a thirwedd.

Nod

Nod y modiwl yw:

· datblygu ymwybyddiaeth gysyniadol drylwyr o weithgarwch a phrosesau rhewlifol ac afonol a chanlyniadau geomorffolegol symudiad dŵr ar draws y dirwedd.

· datblygu ymwybyddiaeth gysyniadol feirniadol o'r prosesau sy'n dylanwadu ar sut mae dalgylchoedd yn ymateb yn hydrolegol ac yn geomorffolegol i newid amgylcheddol.

· defnyddio dealltwriaeth o dirweddau afonol a rhewlifol i werthuso strategaethau rheoli a fabwysiadwyd ar gyfer sianeli afonydd a dalgylchoedd ehangach, gan gynnwys ar gyfer peryglon hydrolegol.

Cynnwys

· Cydbwysedd màs rhewlif a hydroleg
· Symudiad rhewlif ac erydiad, llusg-gludo a chludiant gwaddod
· Prosesau sianeli afon – llif hylif, gwaddod ac erydiad
· Geometreg hydrolig a phatrymau sianeli afonydd
· Rheoli systemau dalgylch ac amgylcheddau hydrolegol
· Gwaith maes yn nalgylch Afon Rheidol

Sgiliau Modiwl

Math o Sgiliau	Manylion Sgiliau
Cyfathrebu	Sgiliau ysgrifennu traethawd wrth baratoi ar gyfer yr arholiad ac wrth sefyll yr arholiad.
Datblygu personol a chynllunio gyrfa	Datblygu sgiliau ymchwil, ysgrifennu traethodau a chanolbwyntio ar strategaethau rheoli pwysig a ddefnyddir yn y maes rheoli amgylcheddol. Bydd siaradwr allanol o fyd ymgynghori amgylcheddol yn dangos opsiynau gyrfa.
Datrys Problemau	Bydd disgwyl i fyfyrwyr ddeall tarddiad prosesau ffisegol allweddol a gwerthuso strategaethau a ddefnyddir i fonitro a rheoli rhannau allweddol o'r systemau rhewlifol ac afonol.
Gwaith Tim	Dim
Gwella dysgu a pherfformiad ei hun	Darllen annibynnol yn seiliedig ar restr ddarllen
Rhifedd	Trwy bwyslais ar feintioli ffurfiau a phrosesau dalgylchoedd rhewlifol ac afonol, ac egluro llif geoffisegol o egwyddorion mecanyddol cyntaf
Sgiliau pwnc penodol	Bydd myfyrwyr llwyddiannus yn gadael y cwrs yn ymwybodol o broblemau a datrysiadau rheoli amgylcheddol pwysig.
Sgiliau ymchwil	Darllen annibynnol a pharatoi ar gyfer yr arholiad.
Technoleg Gwybodaeth	Bydd mynediad at adnoddau helaeth y llyfrgell a'r we yn hanfodol ar gyfer datblygu dealltwriaeth y myfyrwyr.

Nodau

Mae'r modiwl hwn yn cydymffurfio a FfCChC Lefel 5