O'r hengerdd i heddiw: trosolwg o lenyddiaeth Gymraeg

Cod y Modiwl
CY12000
Teitl y Modiwl
O'r hengerdd i heddiw: trosolwg o lenyddiaeth Gymraeg
Blwyddyn Academaidd
2026/2027
Semester
Semester 1 Dysgwyd dros 2 semester
Cyd-gysylltydd y Modiwl
Bleddyn Huws
Rhestr Ddarllen
Gweld ar Aspire
Staff Eraill sy'n Cyfrannu

Dulliau Asesu

Math o Asesiad

Manylion Asesiad

Cyfran
Asesiad Semester Traethawd Semester 1: Traethawd ar bynciau Semester 1: llenyddiaeth cyn 1900. 750 o eiriau 25%
Asesiad Semester Traethawd Semester 2: Traethawd ar bynciau Semester 2: llenyddiaeth 1900 hyd heddiw 750 o eiriau 25%
Arholiad Semester Arholiad: 2 Awr Arholiad sy'n gofyn i'r myfyrwyr ysgrifennu pytiau gwerthfawrogi a thraethodau ar ddetholiad o bynciau'r modiwl. 2 Awr 50%
Asesiad Ailsefyll Traethawd Semester 1: Traethawd ar bynciau Semester 1: llenyddiaeth cyn 1900. 750 o eiriau 25%
Asesiad Ailsefyll Traethawd Semester 2: Traethawd ar bynciau Semester 2: llenyddiaeth 1900 hyd heddiw 750 o eiriau 25%
Arholiad Ailsefyll Arholiad: 2 Awr Arholiad sy'n gofyn i'r myfyrwyr ysgrifennu pytiau gwerthfawrogi a thraethodau ar ddetholiad o bynciau'r modiwl. 2 Awr 50%

Canlyniadau Dysgu

Wedi cwblhau'r modiwl dylai'r myfyrwyr fedru:

  1. dangos dealltwriaeth o themâu, o genres ac o ffigurau llenyddol hanesyddol a chyfoes (barddoniaeth a rhyddiaith);
  2. dangos dealltwriaeth o brif dueddiadau llenyddol y cyfnod fel yr amlygant eu hunain yng ngwaith llenorion y cyfnod;
  3. medru trafod (ar lafar ac yn ysgrifenedig) detholiad o destunau unigol yn feirniadol, ynghyd â’u gosod yng nghyd-destun canon yr awdur, ynghyd â’u cyd-destun hanesyddol a chymdeithasol priodol.

Disgrifiad cryno

Trosolwg o lenyddiaeth Gymraeg hanesyddol o'r cyfnod cynharaf, sef barddoniaeth Aneirin a Thaliesin o'r chweched ganrif, hyd heddiw, e.e. nofelau diweddar Ioan Kidd.

Cynnwys

Rhennir y cynnwys yn gronolegol. Bydd semester 1 yn dysgu llenyddiaeth hyd 1900, a semester 2 yn dysgu llenyddiaeth 1900–heddiw.
Dyma'r pynciau bras:

Semester 1
1. Y Cynfeirdd
2. Beirdd y Tywysogion (a chanu Taliesin a Myrddin)
3. Y Gyfundrefn Farddol a genres y beirdd
4. Guto’r Glyn
5. Siôn Cent
6. Y Dadeni Dysg: llyfrau print, a geiriadura
7. Awduron rhyddiaith y 16G/17G (Morgan Llwyd, Theophilus Evans)
8. Dau draddodiad: William Williams Pantycelyn a Iolo Morgannwg
9. Ceiriog
10. Daniel Owen

Semester 2
1. 'Monica', Saunders Lewis
2. 'Drudwy Branwen', R. Williams Parry
3. 'Ffair Gaeaf a storïau eraill', Kate Roberts
4. 'Marwnad J. E. Lloyd', Saunders Lewis
5. 'Marwydos', Islwyn Ffowc Elis
6. Cerddi Alun Cilie
7. 'Seren Wen ar Gefndir Gwyn', Robin Llywelyn
8. Cerddi Christine James
9. Nofel ddiweddar
10. Barddoniaeth ddiweddar

Sgiliau Modiwl

Math o Sgiliau

Manylion Sgiliau
Cydlynu ag erail Trwy gyfrannu at drafodaethau grŵp ar y testunau a’r cysyniadau allweddol.
Cyfathrebu proffesiynol Anogir myfyrwyr i fynegi eu syniadau yn eglur ac yn argyhoeddiadol yn yr aseiniadau ysgrifenedig.
Datrys Problemau Creadigol Trwy ymwneud yn feirniadol, ar lafar ac ar bapur, â chysyniadau deallusol sy’n codi o’r cyd-destun hanesyddol ac o destunau llenyddol penodol.
Gallu digidol At ddibenion ymchwil (aseiniad a thrafodaethau); prosesu geiriau; defnyddio ymchwil electronig ac adnoddau llyfryddol; cael mynediad i adnoddau’r modiwl ar y Bwrdd Du.
Myfyrdod Trwy ymchwil annibynnol; adborth eu twtoriaid ar waith ysgrifenedig a chyfraniadau llafar; ymwneud â chymheiriaid yn ystod trafodaethau grŵp; datblygu sgiliau trefnu amser/gwaith; myfyrio ar sgiliau cyflwyno a gwaith ysgrifenedig arall. Bydd modd i fyfyrwyr wella eu gallu i ddarllen a dehongli testunau hanesyddol.
Sgiliau Pwnc-benodol Trwy feithrin gallu myfyrwyr i ddarllen a deall testunau, a thrwy hynny ddysgu mwy am ddatblygiad yr iaith Gymraeg a nodweddion generig y testunau a astudir.

Nodau

Mae'r modiwl hwn yn cydymffurfio a FfCChC Lefel 4