Gwrthryfel Glyndŵr 2: Cwestiynau Allweddol

Cod y Modiwl: HP33220
Teitl y Modiwl: Gwrthryfel Glyndŵr 2: Cwestiynau Allweddol
Blwyddyn Academaidd: 2026/2027
Semester: Semester 2
Cyd-gysylltydd y Modiwl: Dr Rhun Emlyn
Rhestr Ddarllen: Gweld ar Aspire
Cyd-Ofynion: HP33120
Staff Eraill sy'n Cyfrannu: Dr Yi Li

Dulliau Asesu

Math o Asesiad	Manylion Asesiad	Cyfran
Asesiad Semester	Traethawd: 2000 o eiriau	50%
Asesiad Semester	Arholiad agored: 2000 o eiriau	50%
Asesiad Ailsefyll	Arholiad agored: 2000 o eiriau	50%
Asesiad Ailsefyll	Traethawd: 2000 o eiriau	50%

Canlyniadau Dysgu

Wedi cwblhau'r modiwl dylai'r myfyrwyr fedru:

Arddangos dealltwriaeth ddofn o Wrthryfel Glyndŵr a'i ddylanwad hyd heddiw.
Asesu cryfderau a gwendidau dadleuon hanesyddol am gymdeithas a gwleidyddiaeth Cymru'r Oesoedd Canol diweddar.
Dadansoddi yn feirniadol amrywiaeth o ffynonellau gwreiddiol o’r bymthegfed ganrif.
Defnyddio tystiolaeth hanesyddol briodol i lunio dadleuon yn llafar (heb ei asesu) ac yn ysgrifenedig.

Disgrifiad cryno

Wedi deall hynt a helynt y gwrthryfel yn semester un, byddwn yn cymryd cam yn ôl yn semester dau gan ganolbwyntio ar themâu a chwestiynau allweddol sydd yn cael eu trafod gan haneswyr. A oedd Cymru yn drefedigaeth (‘colony’)? Faint o gefnogaeth dderbyniodd y gwrthryfel, a pham? Beth yw arwyddocâd y gwrthryfel i Gymru heddiw, yn yr unfed ganrif ar hugain? Trwy drafod y cwestiynau hyn byddwn yn datblygu dealltwriaeth ddyfnach o’r gwrthryfel, o hanes canoloesol Cymru’n gyffredinol ac, o bosib, y Gymru yr ydym ni’n byw ynddi heddiw hefyd. Bydd trip hefyd yn rhan hon y modiwl i leoliadau sydd â chysylltiad â’r gwrthryfel.

Nod

1. Cyflwyno hanes a chysyniadau allweddol am Wrthryfel Glyndŵr mewn dyfnder.
2. Hyfforddi myfyrwyr i ddefnyddio ffynonellau gwreiddiol amrywiol o’r cyfnod.
3. Annog myfyrwyr i feddwl mewn ffyrdd newydd am natur cymdeithas a gwleidyddiaeth Cymru yn yr Oesoedd Canol diweddar.

Cynnwys

Addysgir y modiwl trwy gyfrwng 10 seminar dwy awr yr un. Bydd pob un yn edrych ar gwestiwn allweddol am y gwrthryfel, megis:
• A oedd Cymru’r Oesoedd Canol diweddar yn drefedigaeth (‘colony’)?
• Faint o gefnogaeth dderbyniodd y gwrthryfel, a pham?
• Beth oedd rôl yr Eglwys yn y gwrthryfel?
• Sut oedd y gwrthryfel yn gwneud defnydd o hanes i gefnogi ei amcanion?
• Beth oedd canlyniadau’r gwrthryfel i Gymru’r bymthegfed ganrif a thu hwnt?
• Beth yw arwyddocâd y gwrthryfel i Gymru heddiw?

Yn lle un o’r seminarau bydd trip i leoliadau sydd â chysylltiad â’r gwrthryfel.

Sgiliau Modiwl

Math o Sgiliau	Manylion Sgiliau
Cyfathrebu	Darllen o fewn cyd-destunau gwahanol ac at ddibenion gwahanol; gwrando’n effeithiol; ysgrifennu ar gyfer dibenion a chynulleidfaoedd gwahanol
Datblygu personol a chynllunio gyrfa	Datblygu ymwybyddiaeth o fedrau personol, safbwyntiau a nodweddion personol, yng nghyswllt dilyniant cwrs; cynllunio a pharatoi ar gyfer gyrfa yn y dyfodol.
Datrys Problemau	Nodi problemau; nodi ffactorau a allai effeithio ar atebion posibl; datblygu meddylfryd creadigol tuag at ddatrys problemau; gwerthuso manteision ac anfanteision atebion posibl; llunio cynnig rhesymegol wrth ymateb i broblem.
Gwaith Tim	Deall y cysyniad o ddeinameg grŵp; cyfrannu at osod targedau grŵp; cyfrannu’n effeithiol at gynllunio gwaithgareddau grŵp; cymryd rhan weithredol mewn gweithgareddau grŵp; ymarfer medrau trin a thrafod, a medrau perswâd; gwerthuso gweithgareddau grŵp a chyfraniad personol.
Gwella dysgu a pherfformiad ei hun	Dangos ymwybyddiaeth o ddulliau dysgu, hoffterau ac anghenion personol, a’r rhwystrau rhag dysgu; cynllunio a gweithredu strategaethau dysgu a hunanreolaeth realistig; creu cynllun gweithredu personol a fydd yn cynnwys targedau tymor byr a thymor hir; arolygu a monitor cynnydd, gan adolygu’r cynllun gweithredu fel bo’n briodol, i wella perfformiad cyffredinol.
Rhifedd	Ddim yn briodol
Sgiliau pwnc penodol	Ddim yn briodol
Sgiliau ymchwil	Deall ystod o ddulliau ymchwil; cynllunio a chyflawni ymchwil; cynhyrchu adroddiadau academaidd addas.
Technoleg Gwybodaeth	Defnyddio Technoleg Gwybodaeth: Defnyddio amrywiaeth o becynnau meddalwedd a ddefnyddir yn gyffredin; paratoi a mewngofnodi data; rheoli systemau storio; cyflwyno gwybodaeth a data; defnyddio rhyngrwyd yn briodol ac yn effeithiol.

Nodau

Mae'r modiwl hwn yn cydymffurfio a FfCChC Lefel 6