Ble gallwch chi gyhoeddi Mynediad Agored?

Mynediad Agored - Diffiniadau

Mae yna ddau lwybr i gyhoeddi deunydd Mynediad Agored:

1. Llwybr Gwyrdd

Mae Prifysgol Aberystwyth yn cyhoeddi ei hymchwil ar sail mynediad agored trwy Borth Ymchwil Aberystwyth. Dylai pob cyfraniad newydd i Gyfnodolyn, gan gynnwys Trafodion Cynhadleddau a gyhoeddir mewn cyfnodolyn, fod ar gael drwy'r llwybr 'Mynediad Agored Gwyrdd' drwy adneuo ôl-argraffiad o’ch papur yn PURE ar yr adeg y caiff ei dderbyn. Yna, caiff eich erthygl ei gwirio a gosodir embargo’r cyhoeddwr (os yw’n briodol) cyn i’r erthygl ymddangos ym Mhorth Ymchwil Aberystwyth.

Mynediad Agored Prifysgol Aberystwyth a pholisi cyflwyno PURE

Os ydych yn bryderus nad yw eich cyfnodolyn yn caniatáu i chi fodloni gofynion Mynediad Agored UKRI a/neu Cyngor Cyllido Addysg Uwch Lloegr/Cymru cysylltwch ag openaccess@aber cyn gynted â phosib.

Mae’r rhestr embargo'r Deyrnas Unedig ar gyfer cyfnodolion Elsevier i’w gweld fan hyn: https://www.elsevier.com/__data/assets/pdf_file/0011/78473/UK-Embargo-Periods.pdf

 

 

Beth yw ôl-argraffiad (a elwir hefyd yn Lawysgrif Awdur a Dderbyniwyd)?

 

Isod, ceir diffiniadau'r Open Access Scholarly Information Sourcebook o fersiynau ‘rhagargraffiad’ ac ‘ôl-argraffiad’ o erthygl. Bydd y diffiniadau hyn yn eich helpu i wirio pa fersiwn o'r erthygl sydd angen ei lan-lwytho pan fyddwch yn creu cofnod o'r cynnyrch ymchwil yn PURE, ein system gwybodaeth ymchwil gyfredol. Ar ôl dilysu, trosglwyddir y cofnodion wedyn i Borth Ymchwil Aberystwyth.

Y rhagargraffiad yw’r fersiwn o erthygl cyn iddi gael ei hadolygu gan gymheiriaid i'w chyhoeddi. Gall y term gyfeirio naill ai at erthyglau sydd newydd ddechrau gael eu paratoi neu at erthyglau yn y cam olaf cyn eu cyflwyno i’w hadolygu gan gymheiriaid. Yn yr achos olaf mae'r erthygl , wrth gwrs, wedi'i datblygu'n llawn ac yn barod am adolygiad beirniadol ac, os mai dim ond mân ddiwygiadau sydd eu hangen yn sgil yr adolygiad gan gymheiriaid, mae’n bosib na fydd y rhagargraffiad yn wahanol iawn i'r erthygl derfynol.

Ôl-argraffiad/Llawysgrif Awdur a Dderbyniwyd yw'r fersiwn derfynol o'r erthygl y mae'r awdur yn ei gweld cyn iddi gael ei chyhoeddi. Mae ôl-argraffiad wedi cae ei adolygu gan gymheiriaid ac mae newidiadau a diwygiadau’r adolygwyr wedi cael eu cynnwys. Mae'n union yr un fath â'r fersiwn gyhoeddedig ar wahân i’r ffaith y bydd y cyhoeddwr yn gosod yr erthygl mewn arddull tŷ, rhifo’r tudalennau (os yw'r cyfnodolyn yn dal i gael ei gyhoeddi mewn print), ychwanegu logo'r cyhoeddwr, y manylion hawlfraint, ac yn y blaen. Serch hynny, o ran y cynnwys mae ôl-argraffiad terfynol yr awdur a'r fersiwn a gyhoeddir yr un fath i bob pwrpas.  

 

2. Y Llwybrau Aur/Hybrid

Yn ogystal â sicrhau mynediad agored trwy’r Llwybr Gwyrdd, gallwch gyhoeddi mewn cyfnodolyn Aur, weithiau trwy dalu Ffi Prosesu Erthygl (APC) – neu mewn cyfnodolyn hybrid trwy dalu Ffi Prosesu Erthygl. Mae Mynediad Agored Aur yn golygu y bydd papur ar gael yn rhad ac am ddim i’r holl ddarllenwyr ar wefan y cyhoeddwr, heb ei gyfyngu i danysgrifwyr yn unig trwy ei osod y tu ôl i wal dalu. Mae UK Research & Innovation (UKRI) wedi rhoi cyllid grant bloc i Brifysgol Aberystwyth i gefnogi Mynediad Agored Aur ar gyfer ymchwil sy’n deillio o brosiectau a ariennir ganddynt. Mae hyn yn cynnwys prosiectau myfyrwyr a ariennir. 

Mae rheolau Mynediad Agored UKRI ar gael yma: https://www.ukri.org/funding/information-for-award-holders/.  Sylwch fod cyllid Mynediad Agored UKRI ar gael ar gyfer cyhoeddiadau sy’n deillio o unrhyw brosiect a ariennir gan UKRI, gan gynnwys ysgoloriaethau ymchwil a ariennir gan RCUK/UKRI.

Trwyddedau sy’n ofynnol gan UKRI

Mae trwyddedau ailddefnyddio ‘Creative Commons’ (CC) yn cynnig ffordd ddefnyddiol o nodi’n benodol at ba wahanol ddibenion y gellir defnyddio gwybodaeth neu ddata sydd wedi’u cynnwys mewn papur.

Mae UKRI yn disgwyl i’r drwydded CC-BY gael ei defnyddio yn achos Erthyglau Mynediad Agored Aur sy’n derbyn cyllid grant bloc. Mae trwyddedau CC-BY yn cynnwys gofyniad i gydnabod yr awduron/crewyr gwreiddiol yn unrhyw gynnyrch newydd, ond nid oes cyfyngiadau ar ailddefnyddio deunydd yn fasnachol, creu deunydd sy’n deillio o’r wybodaeth neu’r data gwreiddiol, nac o ran trwyddedu unrhyw weithiau deilliadol yn y dyfodol. 

Mae’r drwydded CC-BY-NC yn cynnwys cyfyngiad ar ailddefnyddio deunydd yn fasnachol, a dyma’r cyfyngiad uchaf a ganiateir gan UKRI i gydymffurfio â gofynion Mynediad Agored Gwyrdd.

Am fanylion pellach ynglŷn â’r ystod lawn o drwyddedau ailddefnyddio CC, gan gynnwys trwyddedau mwy cyfyngol, gweler: https://creativecommons.org/licenses/

 

Cytundebau trawsnewidiol:

 

Mae UKRI yn aelod o cOAlition S https://www.coalition-s.org/ ac mae’n cefnogi Menter Mynediad Agored 2020 (OA2020) sy’n ceisio cyflymu’r newid i Fynediad Agored drwy fabwysiadu strategaethau i fynd ati’n systematig i dynnu cymorth ariannol oddi wrth lwyfannau cyhoeddi sy’n defnyddio wal dalu ac ail fuddsoddi’r cyllid hwnnw i gefnogi cyhoeddi Mynediad Agored. Mae cOAlition S yn annog cyhoeddwyr i ymrwymo i gytundebau trawsnewidiol yn fyd-eang ym mhob gwlad ac i rannu data o drefniadau o’r fath.

Mae Prifysgol Aberystwyth wedi llofnodi nifer o Gytundebau Trawsnewidiol, a negodwyd gan y  Cydbwyllgor Systemau Gwybodaeth [https://www.jisc-collections.ac.uk/Transformative-OA-Reqs/], gyda chyhoeddwyr academaidd ar ran ymchwilwyr a phrifysgolion y DU. Mae’r cytundebau canlynol yn cynnig mynediad ‘darllen’ traddodiadol i gyfnodolion yn ogystal â ffyrdd amrywiol i awduron Aberystwyth gyhoeddi gwaith drwy fynediad agored aur.  

 

Gwasg Prifysgol Caergrawnt (CUP)          1 Ionawr 2020 - 31 Rhagfyr 2020

Mae’r cytundeb ar gyfer 2020 yn drefniant ‘Mynediad Agored Ysgafn’ ac mae’n caniatáu 2 Ffi Prosesu Erthygl (er bod 5 wedi’u trosglwyddo o 2019, roedd 2 o’r rhain yn ôl-weithredol, sy’n gadael cyfanswm sy’n cyfateb i 5 Ffi Prosesu Erthygl am weddill 2020 (fel ag ar 29/4).

I gael rhagor o fanylion am gyhoeddi Mynediad Agored yng nghyfnodolion Gwasg Prifysgol Caergrawnt:

https://www.cambridge.org/core/services/aop-file-manager/file/5c1cf1f21548802b32cef991/OA-Publishing-Step-by-Step-Guide-Jan-2019.pdf 

 

Company of Biologists   1 Ionawr 2020-31 Rhagfyr 2021

Mae’r sefydliadau cyfranogol (gan gynnwys Prifysgol Aberystwyth) yn cael mynediad digyfyngiad i’r holl ddeunydd a osodwyd y tu ôl i wal dalu. Yn ogystal â hyn bydd gan yr awduron cyfatebol yn y sefydliadau hynny hawl i gyhoeddi Fersiynau Adneuo o’u herthyglau, ar unwaith ac yn ddigyfyngiad ar sail mynediad agored o dan drwydded CC-BY, yn nhri chyfnodolyn hybrid y Gymdeithas: Development; Journal of Cell Science; Journal of Experimental Biology. Ceir rhagor o fanylion ar wefannau’r cyfnodolion unigol: https://jcs.biologists.org/  https://jeb.biologists.org/

 https://www.biologists.com/development/

 

Cyhoeddiadau’r Sefydliad Ffiseg              10 Chwefror 2020 - 31 Rhagfyr 2023

Mae’r cytundeb yn cwmpasu mwy na 40 o gyfnodolion a reolir gan y Sefydliad. Mae’n caniatáu Taliadau Prosesu Erthyglau digyfyngiad i’r cyfnodolion hynny heb unrhyw gost ychwanegol. Mae nifer fach o gyfnodolion eraill yn gymwys am 70% o ostyngiad, ond bydd angen i’r awduron ddangos eu bod yn gymwys i’r cyhoeddwyr eu hunain. Mae dolen i’r rhestr o gyfnodolion, ynghyd â gwybodaeth bellach am y gostyngiadau, ar gael ar y dudalen hon: https://publishingsupport.iopscience.iop.org/questions/open-access-uk/

 

Y Gymdeithas Microbioleg          1 Ionawr 2020 - 31 Rhagfyr 2021

Mae Prifysgol Aberystwyth yn cael mynediad digyfyngiad i’r holl ddeunydd sydd y tu ôl i wal dalu, a bydd “Fersiwn Adneuo” o bob llawysgrif a dderbynnir yn cael ei chyhoeddi ar unwaith o dan delerau trwydded CC-BY, lle bo’r awdur cyfatebol ym Mhrifysgol Aberystwyth. Am fanylion pellach, gweler: https://www.microbiologyresearch.org/publish-and-read

 

Llyfrgell Agored y Dyniaethau   20 Mehefin 2019 - 30 Ebrill 2021

Mae Llyfrgell Agored y Dyniaethau (OLH) yn llwyfan mynediad agored Aur nid-er-elw ar gyfer cyfnodolion (27 o gyfnodolyn ar hyn o bryd) ac yn gyhoeddwr llyfrau ym maes y Dyniaethau. Mae OLH  yn gweithredu modwl ariannu cydweithredol a chyfunol gan hwyluso mynediad agored drwy aelodaeth sefydliadol. Am ragor o wybodaeth gweler: https://www.openlibhums.org/

 

Cymdeithas Frenhinol Cemeg    1 Ebrill 2020 - 31 Rhagfyr 2021

Mae cytundeb presennol Prifysgol Aberystwyth yn caniatáu ar gyfer 2 Ffi Prosesu Erthygl y flwyddyn. Gellir dod o hyd i wybodaeth i awduron ar y dudalen hon: https://www.rsc.org/journals-books-databases/open-access/gold-open-access/#apc

 

Springer     25 Ebrill 2020 – 31 Rhagfyr 2023

Ffioedd Prosesu Erthyglau digyfyngiad ar gyfer cylchgronau hybrid Springer. Gweler manylion cytundeb SpringerCompact ar https://www.springer.com/gp/open-access/springer-open-choice/springer-compact a chliciwch ar: http://resource-cms.springer.com/springer-cms/rest/v1/content/7476756/data/v5 am restr o gyfnodolion Springer sy’n gymwys ar gyfer cytundeb SpringerCompact).

 

Taylor & Francis    18 Gorffennaf 2019 – 31 Rhagfyr 2020

Gall awduron Aberystwyth fanteisio ar 75% o ostyngiad yng nghyfnodolion Open Select a hybrid.

Mae gwybodaeth i awduron ar gael yma: https://authorservices.taylorandfrancis.com/publishing-open-access/oa-agreements/

 

Wiley                   4 Mawrth 2020 - 31 Rhagfyr 2023

Ffioedd Prosesu Erthyglau hyd at y terfyn a osodwyd ganddynt am y flwyddyn bresennol o dan y cytundeb. Ar draws holl sefydliadau Addysg Uwch y DU mae hyn yn cyfateb i 8000 Ffi Prosesu Erthygl, sydd ar gael ar sail y cyntaf i'r felin. Byddwn yn cael ein hysbysu pan nad oes rhai ar ôl. Nid ydym yn sicr beth fydd yr union drefn ar hyn o bryd.

 

Mae'r cytundebau trawsnewidiol hyn yn gymhleth ac yn amrywio'n fawr. Darllenwch eich gohebiaeth â'r cyhoeddwr yn ofalus a chysylltwch ag openaccess@aber.ac.uk os oes gennych unrhyw gwestiynau er mwyn osgoi unrhyw atebolrwydd personol am gostau.