Sefydliad Mercator ar gyfer Cyfryngau, Ieithoedd a Diwylliant

Crewyd Sefydliad Mercator ar gyfer Cyfryngau, Ieithoedd a Diwylliant ym 1988 yn dilyn argymhelliad gan Senedd Ewrop i lywodraethau aelod – wladwriaethol a’r Comisiwn Ewropeaidd ddechrau gweithio’n gadarnhaol er mwyn cydnabod ieithoedd rhanbarthol a lleiafrifol. O’r cychwyn cyntaf bu’r Sefydliad yn ymrwymo i gasglu, cadw, dadansoddi a chylchredeg gwybodaeth am ieithoedd rhanbarthol a lleiafrifol yn yr Undeb Ewropeaidd fel rhan o Rwydwaith o ganolfanau ymchwil arbenigol.

Lleolir Sefydliad Mercator yn yr Adran Astudiaethau Ffilm, Theatr a Theledu, AILICC, Prifysgol Aberystwyth, Cymru. Yn gartref i nifer o brosiectau sydd yn arbenigo ym meysydd ieithoedd, cyfieithu creadigol a llenyddol, cyfryngau, cyhoeddi a diwylliant, mae’n cyflawni rhan fawr o’i gweithgarwch fel rhan o rwydweithiau eang o sefydliadau, prifysgolion,  cwmnïoedd, asiantaethau, cymdeithasau ac unigolion ar draws Ewrop, ac hefyd tu hwnt yn fwyfwy. Mae ieithoedd lleiafrifol yn rhan ganolog o weledigaeth Sefydliad Mercator, gyda’r rhan fwyaf o’r prosiectau’n canolbwyntio’n benodol ar yr ieithoedd hyn a’u cyd-destunau.

Mae’r portffolio o’n prosiectau cyfredol yn cynnwys:

Llenyddiaeth ar Draws FFiniau

Llenyddiaeth ar Draws FFiniau

Platfform Ewropeaidd ar gyfer Cyfnewid Llenyddol, Cyfieithu a Thrafod Polisi yw Llenyddiaeth ar Draws Ffiniau. Y prif nod yw datblygu deialog rhyng-ddiwylliannol trwy lenyddiaeth a chyfieithu, gan amlygu ieithoedd llai. O’i chartref ym Mhrifysgol Aberystwyth, Cymru, gweithia Llenyddiaeth ar Draws Ffiniau mewn partneriaeth â sefydliadau ac unigolion ar draws Ewrop a thu hwnt ar nifer fawr o weithgareddau, gan greu cyfleodd ar gyfer cysylltiadau llenyddol newydd, ysgogi cydweithrediadau a phrosiectau, cadw llygad ar weithgaredd cyfieithu a thrafod polisi yn y maes.

Ers 2001 noddwyd LAF gan lu o gynlluniau a sefydliadau allanol, gan gynnwys Rhaglen Ddiwylliant yr Undeb Ewropeaidd, Cyngor Celfyddyddau Lloegr, Cyngor Celfyddydau Cymru, Yr Alban Greadigol, Sefydliad Anna Lindh dros Ddeialog Rhyng-ddiwylliannol, Sefydliad Calouste Gulbenkian, Sefydliad Rene Seydoux Foundation, y Cyngor Prydeinig a llawer mwy.  Yn dilyn cais llwyddiannus i Ewrop Greadigol mae Llenyddiaeth ar draws Ffiniau yn arwain platfform sydd ag 16 o aelodau ledled Ewrop o’r enw Ewrop Lenyddol Fyw ar hyn o bryd. Mae mwy o wybodaeth ar y wefan -

http://www.lit-across-frontiers.org/

@MakingLitTravel

 

Cyfnewidfa Lên Cymru

Cyfnewidfa Lên Cymru

 

Cyffordd gyfieithu â'i chartref yn Aberystwyth yw Cyfnewidfa Lên Cymru sy'n cysylltu awduron, cyfieithwyr a chyhoeddwyr yng Nghymru a thramor.

Asiantaeth fechan ydym sy'n ffenest rhwng Cymru a'r byd: yn hwyluso gwerthu hawliau cyfieithu, yn gweinyddu grantiau cyfieithu ar gyfer cyhoeddwyr, yn weithdy sy'n tynnu ynghyd awduron a chyfieithwyr, yn llyfrgell o gyfieithiadau, ac yn guradur digwyddiadau llenyddol rhyngwladol.  Mae cyfieithu llenyddol yn chwarae rhan hanfodol mewn ecoleg bregus. Mae parch at bobl a'u cyd-destun yn y byd yn hanfodol wrth gyfnewid diwylliant. Rydym yn ymdrechu i deithio mewn modd ymwybodol, gan holi'n gyson pam a sut.

http://waleslitexchange.org/cy/

@walesliterature

Ers 2013, mae CLC yn bartner ym mhrosiect Schwob: A European Gateway to the Best Unknown Books, dan nawdd Rhaglen Diwylliant yr Undeb Ewropeaidd.

Prosiect LEARNMe

Prosiect LEARNMe Rwydwaith Mercator (Language and Education Addressed through Research and Networking by Mercator)

Mae anghenion penodol gan ieithoedd llai yng nghyd-destun addysg. Yn aml iawn mae ymarferwyr yn ei chael yn anodd i ganfod atebion i’r anghenion yma. Un o amcanion prosiect LEARNMe 2012-2015, wedi ei gyllido gan yr Undeb Ewropeaidd, yw cynnig canllawiau ac argymhellion polisi ar gyfer rhan-ddeiliaid polisi ac ar gyfer ymarferwyr hefyd. Pwrpas y canllawiau a’r argymhellion hyn yw cynnig amlinelliad ymarferol iawn o sut y gellir diwallu anghenion amlieithrwydd yng nghyd-destun ieithoedd llai. Yn ogystal, fe fyddwn yn canfod sut gall polisïau (echblyg ac ymhlyg) ym maes amlieithrwydd ac amrywiaeth ieithyddol fod yn effeithiol drwy addysg ac i ba bwrpas.

Noddir y prosiect hwn gan Cynllun Dysgu am Oes yr Undeb Ewropeaidd

Catalog o Gyfieithiadau i’r Gymraeg

Catalog o Gyfieithiadau i’r Gymraeg

Prosiect yw hwn i lunio Catalog ar-lein newydd o Gyfieithiadau i’r Gymraeg sy’n casglu ynghyd ddeunydd sydd o ddiddordeb academaidd ym meysydd y Celfyddydau, y Dyniaethau, a’r Gwyddorau Cymdeithasol. Mae dros 650 o destunau i’w canfod yn y gronfa’n barod, yn cynrychioli dros 30 o wahanol ieithoedd. Ceir yn eu plith destunau ym myd Llenyddiaeth, Drama, Barddoniaeth, Daearyddiaeth, Athroniaeth, Hanes, Astudiaethau Crefydd, Addysg, Gofal Amaethyddol a llawer mwy. Mae ystod y gronfa’n eang o ran ffurfiau hefyd, canys ceir ynddi enghreifftiau o ddeunydd print, o weithiau heb eu cyhoeddi, o deipysgrifau, o ddogfennau swyddogol, o recordiadau sain, o deunydd fideo ac o ddeunydd ym meddiant y cyfieithwyr unigol. Gellir pori’r gronfa trwy glicio ar y linc canlynol - https://www.porth.ac.uk/cyfieithiadau/

Noddir y prosiect hwn gan Gronfa Datblygiadau Strategol y Coleg Cymraeg Cenedlaethol.

Detholion

Detholion

Ymgynghori a chyrchu barn yw bwriad y cynllun peilot hwn, gyda golwg nes ymlaen ar gomisiynu a chyfieithu gweithiau allweddol y byd academaidd i'r Gymraeg. Drwy hynny fe welir  cryfhau'r adnoddau sydd ar gael ar gyfer ymchwilio a dysgu drwy'r Gymraeg ar lefel addysg uwch. Mae'r cynllun yn deillio o'r gwaith ar y Catalog o Gyfieithiadau i’r Gymraeg (gweler uchod) a ddangosodd nid yn unig y cyfoeth o destunau a gyfieithwyd eisoes i'r Gymraeg ond hefyd lle mae'r bylchau a lle mae'r galw am gyfieithu pellach. Bwriad pellach y cynllun peilot yw cael hyd i'r arbenigwyr a'r cyfieithwyr fydd yn allweddol i lwyddiant y prosiect, boed y rheiny o fewn y byd academaidd neu du allan, o fewn Cymru neu du hwnt.

Fel rhan o’r broses ymgynghori, datblygodd tîm Mercator holiadur ar-lein i’w gylchredeg ymysg y gymuned academaidd yng Nghymru a thu hwnt. Defnyddir yr holiadur (ar gael trwy’r ddolen yma) er mwyn casglu adborth gwerthfawr ar destunau a awgrymwyd eisoes, yn ogystal â syniadau ychwanegol ar gyfer y rhestr. Croesawn pob cyfraniad!

Noddir y prosiect hwn gan Gronfa Datblygiadau Strategol y Coleg Cymraeg Cenedlaethol.

Archwiliadau Digidol

Archwiliadau Digidol

Gan gydnabod y manteision o ddwysau’r berthynas rhwng cwmnïoedd celf ag ysgolion, lansiwyd yn 2014 gan Gyngor Celfyddydau Cymru brosiect newydd Ymchwil a Datblygu ‘Archwiliadau Digidol’. Cefnogodd y fenter arloesol hon ddwy bartneriaeth (a gynhwysodd cwmni celf, ysgol a chynhyrchydd digidol pob tro) sydd wedi cychwyn ar daith arbrofol a chreadigol gan ddatblygu dau brosiect cyfochrog. Ym mhob achos prif bwrpas y fenter oedd darganfod i ba raddau y gall technoleg ddigidol a Y&D ailadroddol ysgogi prosiectau cydweithiol newydd, atgyfnerthu perthnasau rhwng y partneriaid, a helpu goresgyn ffiniau daearyddol a heriau cyfathrebu. Fel partner ymchwil yn y prosiect hwn, bu Sefydliad Mercator ar gyfer Cyfryngau, Ieithoedd a Diwylliant yn gyfrifol am fonitro, dadansoddi a hwyluso llunio a gweithredu’r prosiectau, yn ogystal â drafftio’r adroddiad terfynol, i’w gyflwyno cyn bo hir.

‌Noddir y prosiect hwn gan Cyngor Celfydyddau Cymru

ReDraw

ReDraw – Ymchwil a Datblygiad i Gelfydyddau Digidol Cymru

Mae RE-DrAW yn gonsortiwm academaidd wedi ei arwain gan Brifysgol De Cymru ac yn gweithio gyda Phrifysgol Aberystwyth a Phrifysgol Surrey er mwyn cefnogi bwriad y Gronfa Ymchwil a Datblygu Digidol i’r Celfyddydau yng Nghymru sef “to enable the use of digital technologies in the arts sector to engage audiences in new ways and to create opportunities for new business models”. Mae’r consortiwm yn archwilio oblygiadau yr economi ddigidol yng Nghymru ac yn cynorthwyo syniadau da i ddigwydd trwy cyd-greu ac ymchwil gweithredol.

Mae’r Athro Elin Haf Gruffydd Jones yn arweinydd ymchwil yn nifer o brosiectau’r consortiwm:

Supported by the Digital R&D Fund for the Arts in Wales - Nesta, Arts & Humanities Research Council and public funding by the National Lottery through Arts Council of Wales

Staff

  • Yr Athro Elin Haf Gruffydd Jones, Cyfarwyddwr Sefydliad Mercator esj@aber.ac.uk  
  • Ned Thomas, Llywydd Mercator, Chymrawd nmt@aber.ac.uk
  • Alexandra Büchler, Cyfarwyddwr Llenyddiaeth ar Draws Ffiniau alb56@aber.ac.uk
  • Siân Williams, Cydlynydd Llenyddiaeth ar Draws Ffiniau scw13@aber.ac.uk +44 (0) 1970622241
  • Lowri Jones, Cydlynydd Llenyddiaeth ar Draws Ffiniau lwj@aber.ac.uk
  • Mari Siôn, Cydlynydd Cyfnewidfa Lên mas31@aber.ac.uk
  • Sharon Owen, Swyddog Grantiau Cyfieithu sh2@aber.ac.uk

Cysylltu gyda ni: +44 (0) 1970622241

Medra staff Sefydliad Mercator nifer o ieithoedd, gan gynnwys y Gymraeg, Saesneg, Basgeg, Catalaneg, Tsieceg, Sbaeneg, Groeg, Pwyleg, Eidaleg a Rwsieg.

Cyswllt ar Gyfer y Dudalen Hon

Yr Athro Elin Haf Gruffydd Jones, Cyfarwyddwr Sefydliad Mercator ar gyfer Cyfryngau, Ieithoedd a Diwylliant, Adran Astudiaethau Ffilm, Theatr a Theledu, AILICC

Ffôn: + 44 (0)1970 622533, Ffacs: +44 (0) 1970 622831, E-bost: esj@aber.ac.uk