Llenyddiaeth Gymraeg: cyfoes a hanesyddol

Module Identifier: CY11520
Module Title: Llenyddiaeth Gymraeg: cyfoes a hanesyddol
Academic Year: 2025/2026
Semester: Semester 2 Taught over 2 semesters
Co-ordinator: Dr Eurig Salisbury
Reading List: View on Aspire
Other Staff: Dr Bleddyn Huws; Dr Eurig Salisbury; Professor Mererid Hopwood; Dr Llewelyn Hopwood

Assessment

Assessment Type	Assessment details	Proportion
Semester Assessment	Traethawd 1: (Semester 1 - 500 o eiriau)	20%
Semester Assessment	Traethawd 2: (Semester 2 - 1000 o eiriau)	30%
Semester Exam	2 Hours	50%
Supplementary Assessment	Traethawd 1: (500 o eiriau)	20%
Supplementary Assessment	Trawthawd 2: (1000 o eiriau)	30%
Supplementary Exam	2 Hours	50%

Learning Outcomes

On successful completion of this module students should be able to:

dangos dealltwriaeth o themâu, o genres ac o ffigurau llenyddol hanesyddol a chyfoes (barddoniaeth a rhyddiaith);
dangos dealltwriaeth o brif dueddiadau llenyddol y cyfnod fel yr amlygant eu hunain yng ngwaith llenorion y cyfnod;
medru trafod (ar lafar ac yn ysgrifenedig) detholiad o destunau unigol yn feirniadol, ynghyd â’u gosod yng nghyd-destun canon yr awdur, ynghyd â’u cyd-destun hanesyddol a chymdeithasol priodol.

Brief description

Mae’r modiwl craidd hwn yn rhoi trosolwg beirniadol i fyfyrwyr o themâu, o genres ac o ffigurau llenyddol Cymru (barddoniaeth a rhyddiaith), yn ogystal â’u galluogi i werthfawrogi detholiad o destunau unigol yn feirniadol. Dechreuir â llenyddiaeth gyfoes er mwyn atgyfnerthu gwybodaeth y myfyrwyr o gyweiriau llenyddol cyfoes, cyn eu cyflwyno i gyweiriau llenyddol hanesyddol mwy ymestynnol

Aims

Mae’r modiwl craidd hwn yn rhoi trosolwg beirniadol i fyfyrwyr o themâu, o genres ac o ffigurau llenyddol Cymru a’r Gymraeg, yn ogystal â’u galluogi i werthfawrogi detholiad o destunau unigol yn feirniadol.

Content

Dilynir fformat Gweithdy a Darlith wythnosol ar y modiwl hwn. Bydd y Gweithdy yn cyflwyno geirfa ymarferol a chysyniadol, a bydd hefyd yn gyfle i drafod testunau’n fanwl.
Semester 1: Llên Gyfoes
1. Troad yr ugeinfed ganrif (canu telynegol)
2. R. Williams Parry
3. T.H. Parry-Williams
4. Bobi Jones
5. Gerwyn Wiliams
6. Kate Roberts, ‘Y Taliad Olaf’
7. Islwyn Ffowc Elis, ‘Y Tyddyn’
8. Martin Davies, ‘L’acte Gratuite’
9. Mihangel Morgan, ‘Nia’
10. Manon Steffan Ros, Y Stelciwr
Semester 2: Llên Hanesyddol
1. Cyflwyniad i’r traddodiad barddol
2. Y canu arwrol
3. Y canu englynol
4. Y canu llys
5. Dafydd ap Gwilym
6. Y dadeni a’i ganlyniadau
7. Awduron rhyddiaith yr unfed ganrif ar bymtheg a’r ail ganrif ar bymtheg
8. Traddodiad Goronwy Owen
9. Traddodiad Pantycelyn
10. Canu telynegol y bedwaredd ganrif ar bymtheg

Module skills

Skills type	Skills details
Application of Number	amherthnasol
Communication	Anogir myfyrwyr i fynegi eu syniadau yn eglur ac yn argyhoeddiadol yn yr aseiniadau ysgrifenedig.
Improving own Learning and Performance	Trwy ymchwil annibynnol; adborth eu twtoriaid ar waith ysgrifenedig a chyfraniadau llafar; ymwneud â chymheiriaid yn ystod trafodaethau grŵp; datblygu sgiliau trefnu amser/gwaith; myfyrio ar sgiliau cyflwyno a gwaith ysgrifenedig arall. Bydd modd i fyfyrwyr wella eu gallu i ddarllen a dehongli testunau hanesyddol.
Information Technology	At ddibenion ymchwil (aseiniad a thrafodaethau); prosesu geiriau; defnyddio ymchwil electronig ac adnoddau llyfryddol; cael mynediad i adnoddau’r modiwl ar y Bwrdd Du.
Personal Development and Career planning	Datblygir sgiliau hanfodol (megis delio â llif gwaith yn wythnosol, trefnu amser yn effeithiol a chyflawni ymchwil yn annibynnol) drwy gydol y modiwl.
Problem solving	Trwy ymwneud yn feirniadol, ar lafar ac ar bapur, â chysyniadau deallusol sy’n codi o’r cyd-destun hanesyddol ac o destunau llenyddol penodol.
Research skills	Trwy gyfrwng ymchwil annibynnol ar gyfer aseiniadau ysgrifenedig (traethawd) a chyfraniadau i drafodaethau grŵp; trwy ddefnyddio ymchwil electronig ac adnoddau electronig a llyfryddol.
Subject Specific Skills	Trwy feithrin gallu myfyrwyr i ddarllen a deall testunau, a thrwy hynny ddysgu mwy am ddatblygiad yr iaith Gymraeg a nodweddion generig y testunau a astudir.
Team work	Trwy gyfrannu at drafodaethau grŵp ar y testunau a’r cysyniadau allweddol.

Notes

This module is at CQFW Level 4