Module Information

Mae chwedlau cynharaf yr iaith Gymraeg yn drysorau llenyddol o bwys rhyngwladol. Mae eu poblogrwydd yn amlwg heddiw yng Nghymru a thu hwnt, a’u pwysigrwydd yn ddi- gwestiwn ym maes llenyddiaeth yr Oesoedd Canol. Ni fyddai astudiaeth o lenyddiaeth yr Oesoedd Canol yn gyflawn hebddynt.
Canolbwyntir ar agweddau llenyddol Pedair Cainc y Mabinogi a'r traddodiadau cynnar am Arthur, eu harddull, eu hadeiladwaith, eu cymeriadaeth a’u technegau naratif. Hefyd trafodir syniadau’r prif ysgolheigion yn y maes hwn. Yn y dosbarthiadau testunol rhoddir sylw arbennig i strwythur un o’r ceinciau a gwneir cymhariaeth rhyngddi a’r ceinciau eraill. Mae hefyd yn gyflwyniad defnyddiol i’r ddisgyblaeth o ddarllen testunau rhyddiaith Cymraeg Canol.
Arweinir y myfyrwyr drwy bob un o’r testunau yn eu tro – y Pedair Cainc, 'Culhwch ac Olwen' a dwy gerdd Arthuraidd gynnar – gan roi sail gadarn iddynt o ran yr hyn y mae’r cymeriadau’n ei wneud ac o ran llif y stori. Darllenir un gainc yn fanwl ac fe ddarllenir rhai darnau o’r chwedlau eraill. Canolbwyntir ar y cymeriadau byw a chyffrous a bortreadir yn y gwaith. Archwilir y rhesymeg waelodol sy’n sail i’r chwedlau o ran eu hadeiladwaith, ac fe’u cymharir â’i gilydd.

2 awr o ddarlithoedd yr wythnos am gyfnod o 10 wythnos.
Yn yr awr gyntaf bob wythnos, trafodir cynnwys, cefndir a chyd-destun y testunau'n fanwl. Yn yr ail awr, darllenir yn fanwl un o'r testunau yn yr iaith wreiddiol.
Astudir Pedair Cainc y Mabinogi – Pwyll Pendefig Dyfed, Branwen (neu Bendigeidfran), Manawydan fab Llŷr a Math fab Mathonwy – ynghyd â'r brif chwedl Arthuraidd gynnar, Culhwch ac Olwen. Trafodir hefyd rai cerddi Arthuraidd cynnar, megis 'Pa Ŵr yw'r Porthor' a 'Preiddiau Annwfn'. Darllenir yn fanwl ran o'r bedwaredd gainc. Ceir cyfle, felly, i ddarllen darn o destun gwreiddiol mewn Cymraeg Canol yn fanwl, a chyfle hefyd i astudio prif chwedlau rhyddiaith Cymraeg yr Oesoedd Canol.