Cymdeithas, Pobl a Gwleidyddiaeth: Cymru, 1800-1999

Module Identifier
HC11820
Module Title
Cymdeithas, Pobl a Gwleidyddiaeth: Cymru, 1800-1999
Academic Year
2027/2028
Semester
Semester 2
Co-ordinator
Dr Steve Thompson
Reading List
View on Aspire
Other Staff
Dr Yi Li
Dr Eryn White
Dr Arddun Arwyn
Dr Steve Thompson

Assessment

Assessment Type

Assessment details

Proportion
Semester Assessment Traethawd: 2000 o eiriau 50%
Semester Assessment Arholiad agored: (amser rhydd) 1000 o eiriau 50%
Supplementary Assessment Arholiad agored: (amser rhydd) 1000 o eiriau 50%
Supplementary Assessment Traethawd: 2000 o eiriau 50%

Learning Outcomes

On successful completion of this module students should be able to:

  1. Dangos dealltwriaeth o’r datblygiadau pwysicaf yn hanes Cymru yn ystod y bedwaredd ganrif ar bymtheg a’r ugeinfed ganrif.
  2. Asesu amrywiaeth o ffynonellau gwreiddiol yn berthnasol i Gymru fodern.
  3. Dangos dealltwriaeth o'r hanesyddiaeth a'r trafodaethau dros themâu pwysig yn hanes cymdeithasol, crefyddol ac economaidd Cymru.
  4. Dod o hyd a dadansoddi tystiolaeth hanesyddol a chyflwyno dadleuon ysgrifenedig tra'n trafod y cyfnod.

Brief description

Mae’r modiwl hon yn cyflwyno’r prif ddatblygiadau yn hanes cymdeithasol, diwylliannol a gwleidyddol Cymru yn ystod y bedwaredd ganrif ar bymtheg a’r ugeinfed ganrif. Mae darlith ragarweiniol yn gosod fframwaith ar gyfer y modiwl ac mae’r darlithiau canlynol yn ystyried themâu megis y chwyldro diwydiannol, trefoli, rhywedd a’r berthynas rhwng y rhywiau, gwleidyddiaeth a hunaniaeth genedlaethol, pobl Cymru tu allan i Gymru, a phrotest cymdeithasol.

Aims

Bwriad y modiwl yw cyflwyno’r prif ddatblygiadau yn hanes cymdeithasol, diwylliannol a gwleidyddol Cymru yn ystod y bedwaredd ganrif ar bymtheg a’r ugeinfed ganrif. Yn ogystal â modiwl arall sy’n olrhain hanes Cymru o’r cyfnod canoloesol i’r ddeunawfed ganrif, mae’n darparu sail i astudiaethau ehangach a mwy manwl o hanes Cymru yn Rhan Dau.

Content

Darlithoedd:
Rhan 1: Y Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg Hir, 1800-1914
1. Rhagarweiniad: Cymru Fodern
2. Gwneud Byd Newydd: Y Chwyldro Diwydiannol, 1800-1914
3. Bydoedd Cyferbyniol: Tref a Chefn Gwlad, 1800-1914
4. Gwneud Dynion a Menywod: Rhywedd yn y Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg
5. Gwleidyddiaeth a Phobl, 1800-1914
6. Dychmygu Cenedl: Hunaniaeth Genedlaethol a’r Cyfryngau, 1800-1914
7. Y Cymry tu allan i Gymru
8. Chwaraeon, Hamdden a Chymdeithas
9. Iaith a Chrefydd

Rhan 2: Yr Ugeinfed Ganrif Fyr, 1914-1999
10. Dirwasgiad a Dad-ddiwydiannu yn yr Ugeinfed Ganrif
11. Rhyfel a Chymdeithas yn yr Ugeinfed Ganrif
12. Bywyd Trefol a’r Cefn Gwlad yn yr Ugeinfed Ganrif
13. Dilyniant a Newid: Menywod a Dynion yn yr Ugeinfed Ganrif
14. Gwleidyddiaeth, Ideoleg a’r Byd
15. ‘Cymru Llafur’ a Datganoli
16. Protest a Mudiadau Cymdeithasol
17. Byw a Marw yng Nghymru Fodern
18. Casgliad

Seminarau
1. Sesiwn rhagarweiniol: Gwneud Cymru Fodern
2. Protest a Gwleidyddiaeth
3. Rhyfel a Chof
4. Cymru ac Ewrop
5. Iaith a Hunaniaeth

Module skills

Skills type

Skills details
Application of Number Defnyddio deunydd ystadegol mewn ffordd synhwyrol ac effeithiol yn eu gwaith ysgrifenedig ar faterion megis yr economi, demograffi a materion eraill.
Communication Darllen o fewn cyd-destunau gwahanol ac at ddibenion gwahanol; gwrando’n effeithiol; ysgrifennu ar gyfer dibenion a chynulleidfaoedd gwahanol
Improving own Learning and Performance Dangos ymwybyddiaeth o ddulliau dysgu, hoffterau ac anghenion personol, a’r rhwystrau rhag dysgu; cynllunio a gweithredu strategaethau dysgu a hunanreolaeth realistig; creu cynllun gweithredu personol a fydd yn cynnwys targedau tymor byr a thymor hir; arolygu a monitor cynnydd, gan adolygu’r cynllun gweithredu fel bo’n briodol, i wella perfformiad cyffredinol.
Information Technology Defnyddio amrywiaeth o becynnau meddalwedd a ddefnyddir yn gyffredin; paratoi a mewngofnodi data; rheoli systemau storio; cyflwyno gwybodaeth a data; defnyddio rhyngrwyd yn briodol ac yn effeithiol.
Personal Development and Career planning Datblygu ymwybodaeth o medrau personol, safbwyntiau a nodweddion personol, yng nghyswllt dilyniant cwrs; cynllunio a pharatoi ar gyfer gyrfa yn y dyfodol.
Problem solving Nodi problemau; nodi ffactorau a allai effeithio ar atebion posibl; datblygu meddylfryd creadigol tuag at ddatrys problemau; gwerthuso manteision ac anfanteision atebion posibl; llunio cynnig rhesymegol wrth ymateb i broblem.
Research skills Deall ystod o ddulliau ymchwil; cynllunio a chyflawni ymchwil; cynhyrchu adroddiadau academaidd addas.
Team work Deall y cysyniad o ddeinameg grŵp; cyfrannu at osod targedau grŵp; cyfrannu’n effeithiol at gynllunio gwaithgareddau grŵp; cymryd rhan weithredol mewn gweithgareddau grŵp; ymarfer medrau trin a thrafod, a medrau perswâd; gwerthuso gweithgareddau grŵp a chyfraniad personol.

Notes

This module is at CQFW Level 4