Gweithiau William Shakespeare
Gweithiau William Shakespeare, gol. William Warburton, Llundain, 1747
Mae’r gyfrol hon yn rhan o set o wyth cyfrol, yr oedd saith ohonynt gynt yn eiddo i’r Dr Samuel Johnson. Roedd chweched cyfrol y set yn perthyn i Styan Thirlby, a oedd yn bwriadu cynhyrchu argraffiad o waith Shakespeare; ymddengys i Johnson ddefnyddio’r gyfrol hon i gwblhau ei set ef a oedd yn angyflawn.
Wrth iddo baratoi ei Eiriadur roedd Johnson yn troi at weithiau Shakespeare am ‘ieithwedd y bywyd cyffredin’. Mae’r rhan fwyaf o’i nodiadau yn gyfarwyddiadau pensel er mwyn dangos i ysgrifennydd beth yr oedd am iddo eu copïo ar slipiau, fel y byddai ganddo ddyfyniadau i egluro ystyr geiriau a oedd i’w cynnwys yn y Geiriadur. Ceir hefyd ychydig o nodiadau hwy fel yr un a welir yma ar ddiwedd Richard III, lle mae Johnson yn sôn am ddeunydd y bydd yn ei gynnwys, neu’n ei hepgor, yn ei argraffiad ef o Shakespeare, argraffiad a gyhoeddwyd yn 1765.
Rhwng 1784, pan fu farw Johnson, a 1862, pan brynodd Powell y cyfrolau yn Llundain am 15 gini, bu’r llyfrau hyn yn eiddo i amryw o berchnogion. Buont ym meddiant George Steevens (1736-1800) am beth amser; fe gyhoeddodd ef, yn dilyn awgrym gan Johnson, ei argraffiad ei hun o Shakespeare yn 1773, ond fe’i cofir bron cymaint am ei gwerylon gydag ysgolheigion eraill ag am ei gyfraniadau ei hun i ysgolheictod. Bu Richard Heber (1773-1833) yn berchennog y llyfrau am beth amser. Roedd ef yn un o’r casglwyr llyfrau mwyaf erioed ac fe wariodd dros £100,000 ar ei lyfrgell.
