Yr Astudiaeth: Cysylltu nodweddion planhigion â chanlyniadau carbon yn y pridd

Yn yr astudiaeth fe archwiliwyd 11 genoteip amrywiol o Miscanthus a dyfwyd o dan amodau rheoledig. Trwy ddadansoddi cyfansoddiad cemegol dail, gwreiddiau a rhisomau (sef coesau trwchus tanddaearol sy'n storio egni ac yn helpu'r planhigyn i oroesi'r gaeaf ac aildyfu bob blwyddyn), a thrwy gysylltu'r nodweddion hynny â’r data presennol ar garbon yn y pridd ar gyfer pob genoteip, darganfu’r ymchwilwyr nodweddion sydd â chyswllt cryf â chronni carbon yn y pridd.

Canolbwyntiodd y dadansoddiad ar gydrannau allweddol cellfuriau planhigion, gan gynnwys lignin, cellwlos a nitrogen. Gwyddom fod y nodweddion hyn yn dylanwadu ar sut mae deunydd planhigion yn dadelfennu ac yn ymsefydlogi mewn pridd.

Mae pob meinwe yn gwneud cyfraniad gwahanol at gylchu carbon. Mae biomas uwchben y ddaear, sydd wedi’i gynaeafu ac yn cynnwys carbon, yn gallu cael ei storio am y tymor hir os yw’n cael ei ddefnyddio i wneud cynhyrchion sy’n para’n hir, neu ei gyfuno â thechnolegau dal carbon. Gall biomas o dan y ddaear, fel gwreiddiau a rhisomau, gyfrannu at fathau mwy sefydlog o garbon yn y pridd a ddiogelir rhag cael ei ddadelfennu’n gyflym gan ficrobau.

Dealltwriaeth allweddol ar gyfer bridio a rheoli planhigion

Mae'r canlyniadau wedi tynnu sylw at y cynnwys lignin a’r cymarebau lignin-i-nitrogen fel ffactorau pwysig wrth ragfynegi faint o garbon a storir yn y pridd, gyda gwahanol feinweoedd planhigion yn dylanwadu ar y maint o garbon a gronnir ar wahanol ddyfnderoedd yn y pridd:

• Rhisomau: Roedd cynnwys uwch o lignin yn gysylltiedig â mwy o garbon organig yn y pridd mewn haenau dyfnach (10–20 cm), sy'n awgrymu bod ganddynt ran i’w chwarae wrth sefydlogi carbon hirdymor.
• Gwreiddiau: Roedd llai o lignin, a’r cymarebau lignin-i-nitrogen is, a oedd yn gysylltiedig â mwy o stociau carbon mewn priddoedd wrth yr arwyneb (0–10 cm).
• Dail: Roedd nodweddion hen ddail yn dangos cyswllt gwannach yn gyffredinol, er bod y cymarebau lignin-i-nitrogen is yn gysylltiedig â rhywfaint o gynnydd mewn carbon pridd.

Gyda'i gilydd, mae'r canfyddiadau hyn yn awgrymu y byddai ideoteip effeithiol o Miscanthus ar gyfer storio carbon yn y pridd yn cyfuno lefelau uchel o fiomas o dan y ddaear â lefelau cymharol isel o lignin a chymarebau lignin-i-nitrogen yn y gwreiddiau.

Goblygiadau ar gyfer Bridio

"Mae rhaglenni bridio Miscanthus yn dal i fod ar gam cynnar," meddai'r prif awdur Amanda Holder. "Mae'r canlyniadau hyn yn darparu arweiniad ymarferol ar ba nodweddion sydd fwyaf tebygol o helpu i storio carbon yn y pridd, gan helpu i sicrhau bod amrywiadau o’r planhigyn yn y dyfodol yn darparu manteision o ran newid yn yr hinsawdd, ochr yn ochr â chynhyrchu cnwd da."

Ar gyfer bridwyr, tyfwyr a rhanddeiliaid polisi, mae'r ymchwil yn cynnig sylfaen gliriach o dystiolaeth i integreiddio ystyriaethau storio carbon yn y pridd wrth ddatblygu cnydau biomas. Un canlyniad pwysig o’r astudiaeth hefyd yw ei bod yn dangos nad oes angen aberthu cynhyrchiant wrth wella’r gallu i storio carbon yn y pridd, sy’n cefnogi'r achos o blaid Miscanthus fel cnwd amlddefnydd mewn systemau defnyddio tir isel eu carbon.