Ateb gwyddonol i atal sgriniau ffonau clyfar rhag chwalu?

Rhannu Aberystwyth University - facebook Aberystwyth University - twitter Aberystwyth University - google+ Aberystwyth University - email

08 December 2017

Yr Athro Neville Greaves (dde) yn trafod canlyniadau gwydr tawdd yn labordy Fynhonnell Olau Uwch ym Mhrifysgol Berkeley, California.
Yr Athro Neville Greaves (dde) yn trafod canlyniadau gwydr tawdd yn labordy Fynhonnell Olau Uwch ym Mhrifysgol Berkeley, California.

Diolch i ddarganfyddiad newydd gan ymchwilwyr mewn prifysgolion, mae’n bosib na fydd chwalu sgrin eich ffôn clyfar yn broblem byth eto.

Mae tîm o wyddonwyr o Brifysgol Aberystwyth, Prifysgol Genedlaethol Awstralia, Institut de Physique du Globe ym Mharis, a Phrifysgol Orléans yn Ffrainc wedi bod wrthi’n astudio adeiledd gwahanol fathau o wydr newydd ar lefel atomig a sut maent yn llifo pan fyddant wedi toddi ar dymheredd o fwy na 2000 gradd.

Cyhoeddwyd y canlyniadau yn Scientific Reports, sy’n cael ei gyhoeddi gan Nature.

Maent wedi bod yn canolbwyntio’n benodol ar fathau o wydr alwmino-silicad sy’n cael eu defnyddio mewn ystod o wahanol brosesau diwydiannol, gan gynnwys gwneud sgriniau i declynnau llaw.

Mae’r Athro Neville Greaves o Adran Ffiseg Prifysgol Aberystwyth yn rhan o’r tîm sy’n gweithio i wella gallu’r mathau hyn o wydr i wrthsefyll hollti a chyrydu.

“Mae pawb yn gwybod pa mor rhwystredig yw hi pan fyddwch chi’n gollwng eich teclyn symudol, a’r sgrin yn hollti, a hefyd am y marciau sy’n ymddangos os yw’n gwlychu,” meddai’r Athro Greaves.

“Gyda’n gwybodaeth newydd, fe ddylai’r diwydiant allu newid adeiledd y gwydr fel y bydd y mân sianeli sydd ynddo, ac wedi eu darganfod gennym ni, yn atal craciau nanometrig rhag datblygu, er mwyn helpu sgrin eich ffôn i wrthsefyll hollti a chyrydu. Mae’r syniad yn eithaf tebyg i atal hollt mewn llen fetel rhag lledu ymhellach drwy ddrilio twll ym mhen yr hollt.”

Yn rhan o’r prosiect ymchwil, toddwyd mathau o wydr ar dymereddau o dros 2,000 gradd ac efelychwyd eu hadeiledd gan gyfrifiadau cyfrifiadurol anferth, gan alluogi gwyddonwyr i weld eu hadeiledd moleciwlaidd, union leoliadau’r gwahanol atomau, a sut mae’r gywdr tawdd yn llifo. 

Ymhlith y posibiliadau eraill y mae eu gwaith ymchwil yn eu cynnig mae mathau o wydr sy’n hynod wydn a allai ddal radioniwclidau yn gaeth ac a all felly gael eu defnyddio i gadw gwastraff niwclear yn ddiogel am gyfnodau hir.

Gall y gwaith ymchwil i wydrau tawdd hefyd arwain at well modelu ar weithgarwch llosgfynyddol megis Mynydd Agung yn Bali, yn ogystal â modelu ffurfiad gwreiddiol y Ddaear a’i hwyneb.

Dyma’r tîm sy’n gweithio ar y prosiect: yr Athro Neville Greaves, Wenlin Chen a Zhongfu Zhou o Brifysgol Aberystwyth; Charles LeLosq o Brifysgol Genedlaethol Awstralia; Daniel Neuville o Institut de Physique du Globe, Paris, Ffrainc; a Pierre Florian a Dominique Massiot o’r Ganolfan Deunyddiau ac Amodau Eithriadol ym Mhrifysgol Orléans yn Ffrainc.  

Maent wedi cyhoeddi eu darganfyddiadau diweddaraf yn Scientific Reportssef cyfnodolyn ar-lein agored gan gyhoeddwyr Nature.

Mae’r tîm hefyd yn cydweithio â byd diwydiant, gan gynnwys cwmni Corning yn yr Unol Daleithiau a’r Prif Labordy Gwladol Deunyddiau Silicad ar gyfer Pensaernïaeth ym Mhrifysgol Dechnoleg Wuhan.

Cysylltiadau

Arthur Dafis
Cyfathrebu a Materion Cyhoeddus
Prifysgol Aberystwyth
01970 621763 / 07841979452 / aid@aber.ac.uk