Eisteddfod Genedlaethol 2026

Dewch i ymuno â ni am sgwrs ar faes Eisteddfod y Garreg Las.

Galwch heibio i ddarganfod mwy am fyw ac astudio yn Aberystwyth, lle bydd ein staff cyfeillgar ar gael drwy gydol yr wythnos i ateb unrhyw gwestiynau. Edrychwn ymlaen at groesawu ymwelwyr i'n stondin rhwng 01 a 08 Awst (Dewch o hyd i ni yn ymyl Cylch yr Orsedd a phabell Ymarfer 2).

I gyd-fynd â thema ‘Protest’ Eisteddfod y Garreg Las, bydd arddangosfa yn olrhain hanes rhai o brotestiadau amlycaf myfyrwyr Prifysgol Aberystwyth dros y blynyddoedd o’r 1960au i’r 2010au i'w gweld ar y stondin drwy gydol yr wythnos.

Gweler isod gybodaeth am y digwyddiadau sy'n digwydd trwy gydol yr wythnos.

Dydd Sadwrn 1 Awst

Amser	Sgyrsiau	Lleoliad
15:00	Canfod ac Ymateb i’r Angen: Adnoddau Addysgol (Am Ddim) i Gefnogi Athrawon, Rhieni a Disgyblion Ymchwilwyr o'r Ysgol Addysg yn cyflwyno ystod o adnoddau addysgol a ddatblygwyd yn sgil eu hymchwil ddiweddar. Dewch i ddarganfod sut gall ein hadnoddau gefnogi athrawon yn yr ystafell ddosbarth a meithrin hyder wrth gynnal ymchwil ac ymholi ysgol, gefnogi ymgysylltiad ysgolion â rhieni di-Gymraeg, darparu gweithgareddau hwyliog sy'n annog disgyblion i ddefnyddio a mwynhau'r Gymraeg, a mwy! Manteisiwch ar y cyfle i gwrdd â'n hymchwilwyr, trafod eu gwaith, a chael mynediad at gasgliad o adnoddau dwyieithog am ddim y gallwch eu defnyddio yn eich ymarfer proffesiynol, eich ysgol neu'ch cartref.	Stondin Prifysgol Aberystwyth

Dydd Sul 2 Awst

Amser	Sgyrsiau	Lleoliad
13:00	Tywydd, tirwedd a natur ym marddoniaeth teulu'r Cilie a Niclas y Glais Mae amgylchedd naturiol godre Ceredigion a gogledd Sir Benfro wedi ysbrydoli beirdd ers canrifoedd. Mae dau o ucheldiroedd yr ardal yn arbennig - y Preseli a Foel Gilie - yn amlwg iawn ym marddoniaeth beirdd teulu'r Cilie a Niclas y Glais. Roedd teulu'r Cilie'n cofnodi digwyddiadau tywydd penodol fel eira neu hafau gwlyb, ac arwyddion tywydd lleol, ac roedd atgofion am dirwedd a natur y Preseli yn gysur i Niclas yn ei gell yn y carchar. Dewch i glywed y bardd a'r daearyddwr Hywel Griffiths yn darllen ac yn trafod rhai o'r cerddi arbennig hyn.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
15:00	Dangosiad Ffim - Ffermwyr lleol yn lansio rhaglen ddogfen am yr heriau sy'n wynebu'r byd amaethyddol a'r problemau iechyd meddwl all ddod yn sgil hynny Mae'r rhaglen ddogfen 20 munud yn dilyn Richard ‘Oernant’ Jones, y bu ei deulu'n ffermio eu buches laeth organig ger Aberteifi am genedlaethau, ond am 10 mlynedd bu'n byw gyda thrafferthion ei fuches yn profi'n bositif am dwbercwlosis buchol (bTB). Ar ôl y dangosiad, bydd grŵp o ffermwyr yn ffurfio trafodaeth banel a sesiwn holi ac ateb.	Stondin Prifysgol Aberystwyth

Dydd Llun 3 Awst

Amser	Sgyrsiau	Lleoliad
10:00	Tirlun Etholiadol Newydd: Esbonio Canlyniad Etholiad Senedd Cymru 2026 Wedi etholiad hanesyddol Senedd Cymru eleni, bydd Dr Anwen Elias, un o arweinwyr ‘Astudiaeth Etholiad Cymru 2026’ yn trafod prif ganlyniadau’r astudiaeth gydag ymateb gan banelwyr arbenigol.	Pabell y Cymdeithasau 1
12:00	Breuddwyd gyffrous neu fenter ffôl? Hanes cwmni Teledu Cymru Tafliad carreg o faes yr Eisteddfod mae trosglwyddydd darlledu'r Preseli. Mae i'r mast anferth arwyddocâd pwysig yn hanes darlledu Cymru, oherwydd ar 14 Medi 1962 darlledwyd rhaglenni cyntaf cwmni ITV Teledu Cymru. Fe fydd y ddarlith hon yn olrhain hanes Teledu Cymru o'r dechrau cyffrous, llawn gobaith i dranc y cwmni ym mis Mai 1963.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
14:00	Yr Haul a Thywydd y Gofod: Deall ein seren agosaf a’r ymdrech i amddiffyn cymdeithas o dywydd y gofod Mae’r haul yn seren digon cyffredin o rhan maint a phriodweddau eraill, a rydym felly yma ar y Ddaear yn byw yn agos i dardd egni pwerus iawn. Byddaf yn dangos yn y cyflwyniad hwn sut mae’r Ddaear yn cylchdroi trwy llif o blasma magnetic poeth sy’n llifo o’r haul, sef ‘gwynt yr haul’. Atmosffer yr haul yw hwn (neu’r ‘corona’), sy’n ehangu’n gyson i lenwi, a diffinio, cysawd yr haul. Gall digwyddiadau, tebyg i ffrwydriadau, ddigwydd yn y corona, gan achosi newidiadau cyflym yng ngwynt yr haul. Gall rhain yn eu tro achosi aflonyddwch i faes magnetic y Ddaear, a gelwir hyn yn ‘dywydd y gofod’. Yn ogystal ag achosi yr awrora prydferth, mae tywydd y gofod a’r potensial i achosi niwed i’n systemau technolegol megys lloerennau, cyfathrebu, tranfidiaeth, GPS ayyb. Byddaf yn dangos fel mae modd rhoi rhagolygon o dywydd y gofod, gan leddfu y perygl i ryw raddau, ac yn esbonio rhan Prifysgol Aberystwyth yn helpu’r Swyddfa Dywydd yn yr ymdrech yma.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
16:00	Wyt ti’n Cofio? Protest a’r Gymraeg yn Aberystwyth Trefechan, yr Ymgyrch Sianel Gymraeg, a Phantycelyn. Trafodaeth o brotestiadau nodedig Aberystwyth yn cydfynd gydag arddangosfa ‘Protest Aber’ ar stondin Prifysgol Aberystwyth.	Pabell y Cymdeithasau 1
Amser	Sesiynau rhyngweithiol	Lleoliad
10-4	Ysgol Gwyddorau Milfeddygol Aberystwyth Dewch i roi cynnig ar berfformio CPR ar ein model Ci CPR, dysgu sut i fandagio a sblintio coes ci, fel y byddai gweithwyr milfeddygol proffesiynol yn ei wneud pob dydd. Cewch hefyd weld rhai o’r modelau anatomegol a chlinigol diddorol rydym yn eu defnyddio yma yn Ysgol Gwyddor Filfeddygol Aberystwyth. Os oes gennych unrhyw gwestiynau am y cyrsiau Gwyddor Filfeddygol neu Nyrsio Milfeddygol rydym yn eu cynnig, dewch i siarad ag Alwenna Jenkins, Tiwtor Sgiliau Clinigol mewn Nyrsio Milfeddygol, a fydd ar gael drwy gydol y dydd ar y stondin ac yn hapus iawn i ateb eich cwestiynau.	Stondin Prifysgol Aberystwyth

Dydd Mawrth 4 Awst

Amser	Sgyrsiau	Lleoliad
10:30	Seremoni Gwobrwyo Dysgu Cymraeg Ceredigion Powys Sir Gâr a’r Fro 2025-26 Seremoni Gwobrau Dysgu Cymraeg a gynhelir yn flynyddol lle mae adran Dysgu Cymraeg Prifysgol Aberystwyth (sy'n cwmpasu Ceredigion, Powys, Sir Gaerfyrddin a Bro Morganwg) yn cydnabod cyflawniadau dysgwyr a thiwtoriaid dros y 12 mis diwethaf. Mae hyn yn cynnwys Tiwtor a Dysgwr y Flwyddyn; Cyflogwr y Flwyddyn; gwobrau Cymraeg yn y Teulu a Phobl Ifanc.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
12:30	Oes gennych chi'r hawl i wneud hynny? Bydd y ddarlith ryngweithiol hon yn rhoi cyflwyniad i chi i hanfodion beth yw cyfraith, sut mae'n cael ei hastudio a sut mae'n berthnasol mewn achosion ymarferol sy'n ymwneud â bywyd beunyddiol yng Nghymru. Gydag enghreifftiau cyfraith achos go iawn, bydd yn dangos sut mae'r gyfraith yn rhesymu trwy broblemau cymhleth a godir mewn bywyd bob dydd er mwyn penderfynu beth yw hawliau a rhwymedigaethau pobl yn gyffredinol. Byddaf yn defnyddio gwaith yr artist enwog Meinir Mathias i ddarlunio'r pwyntiau hyn.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
14:00	Cyfarfod dathlu Y Traethodydd Am ganrif a thri chwarter a mwy mae’r Traethodydd wedi gwasanaethu diwylliant Cymru a’i llên. Wrth ddathlu ei hirhoedledd, bydd Eryn White yn sôn am hanes cyhoeddi cylchgronau yn y Gymraeg a Dylan Iorwerth yn trafod yr heriau i gylchgronau print yn yr oes ddigidol. Trafodaeth fer a derbyniad i ddilyn.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
15:00	Sgwrs yr Archdderwyddon Tri Archdderwydd Aber – sgwrs gyda Myrddin ap Dafydd, Mererid Hopwood a Christine James.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
Amser	Sesiynau rhyngweithiol	Lleoliad
10-4	Canolfan Addysg Gofal Iechyd Dewch i sgwrsio gyda darlithwyr a myfyrwyr nyrsio o’r Ganolfan Addysg Gofal Iechyd. Os ydych yn ystyried gyrfa fel nyrs, dewch i ddysgu mwy am ein rhaglen unigryw.	Stondin Prifysgol Aberystwyth

Dydd Mercher 5 Awst

Amser	Sgyrsiau	Lleoliad
11:30	Barddoniaeth Cymraesau America y bedwaredd ganrif ar bymtheg: lansiad a sgwrs gyda Melinda Gray, golygydd Dros Frigau’r Don (Honno, 2026) Bydd Melinda Gray, golygydd Dros Frigau’r Don: cerddi Cymraesau'r bedwaredd ganrif ar bymtheg yn America, yn sgwrsio gydag un o gyd-olygyddion cyfres Clasuron Cymraeg Honno Gwasg Menywod Cymru, Cathryn Charnell-White. Mae'r flodeugerdd hon yn rhoi llwyfan i gyfoeth ac ehangder barddoniaeth a diwylliant dwyieithog Cymraesau America yn ystod cyfnod o newid cymdeithasol a gwleidyddol. Dan olygyddiaeth Melinda Gray, mae’r flodeugerdd yn cyflwyno nifer o’r cerddi hyn am y tro cyntaf erioed, gan gynnig cipolwg prin ar leisiau a hanesion anghofiedig. Dyma gyfle i glywed am gefndir y flodeugerdd a’r gwaith o’i llunio, ac i gael blas ar y cerddi.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
14:00	Derbyniad i Gyn-fyfyrwyr Ymunwch gyda ni yn y prynhawn am gyfle i ddal i fyny gyda cyn-fyfyrwyr eraill o Aber am sgwrs dros baned a chacen.	Stondin Prifysgol Aberystwyth

Dydd Iau 6 Awst

Amser	Sgyrsiau	Lleoliad
11:30	Y ‘Wledd Arbennig yn Aberteifi’: yr Arglwydd Rhys, Eisteddfod 1176 a Hunaniaeth Cymru Cynhelir yr Eisteddfod eleni 850 o flynyddoedd wedi i’r Arglwydd Rhys gynnal beth ystyrir yr Eisteddfod gyntaf yng nghastell Aberteifi. Bydd y ddarlith hon yn ystyried pwysigrwydd yr Arglwydd Rhys a’r hyn ydym yn ei wybod am Eisteddfod 1176. Beth oedd mor arbennig am y ‘wledd’ hon yn Aberteifi? Beth mae’r digwyddiad yn ein dysgu am hunaniaeth a diwylliant Cymru yn y ddeuddegfed ganrif? Pa wersi sydd i’n hunaniaeth a’n diwylliant heddiw?	Stondin Prifysgol Aberystwyth
13:00	Trafod Iechyd Meddwl Sgwrs drafodaeth am iechyd meddwl gyda darlithwyr a myfyrwyr nyrsio o’r Ganolfan Addysgu Gofal Iechyd	Stondin Prifysgol Aberystwyth
14:00	Dathlu’r Grefft o Gyfieithu Ymunwch â ni am brynhawn o ddathlu a hyrwyddo’r grefft o gyfieithu wrth i Gymdeithas Cyfieithwyr Cymru nodi hanner canrif ers ei sefydlu, a chwrs MA Astudiaethau Cyfieithu Proffesiynol Prifysgol Aberystwyth ddathlu ei ben-blwydd yn 10 oed. Ceir cystadleuaeth Taclo’r Termau gan Brifysgol Aberystwyth a sesiwn Cynnig ar Gyfieithu gan Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, lle bydd plant a phobl ifanc yn cael cyfle i roi cynnig ar offer cyfieithu ar y pryd. I gloi’r prynhawn, bydd Megan Hughes Tomos yn edrych yn ôl ar hanes Cymdeithas Cyfieithwyr Cymru dros yr hanner canrif ddiwethaf yn Narlith Goffa Hedley Gibbard.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
Amser	Sesiynau rhyngweithiol	Lleoliad
10-4	Canolfan Addysg Gofal Iechyd Dewch i sgwrsio gyda darlithwyr a myfyrwyr nyrsio o’r Ganolfan Addysg Gofal Iechyd. Os ydych yn ystyried gyrfa fel nyrs, dewch i ddysgu mwy am ein rhaglen unigryw.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
10-4	Dewch draw i gwrdd a Milo y ci therapi.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
10-4	Adran Seicoleg A oes gan siaradwyr Cymraeg synnwyr digrifwch gwahanol? Mae hiwmor yn rhan gyffredinol o fywyd bob dydd, ond a all siarad Cymraeg ddylanwadu ar yr hyn rydym yn ei weld yn ddoniol? Dyna’r cwestiwn mae’r astudiaeth newydd hon yn ei archwilio. P’un a ydych yn chwilfrydig ynghylch pam mae pobl yn ymddwyn fel y maent neu eisiau gweld sut mae ymchwil seicolegol yn cael ei defnyddio i ateb cwestiynau am iaith a diwylliant, mae hwn yn gyfle gwych i ddysgu mwy am seicoleg ac ymchwil gyfoes.	Stondin Prifysgol Aberystwyth

Dydd Gwener 7 Awst

Amser	Sgyrsiau	Lleoliad
11:00	Dic Yr Hendre a Bridio Porfeydd Trafodaeth a sgwrs anffurfiol gan Dr Eurig Salisbury yn trafod gwaith Dic Jones sy'n benodol yn sôn am waith bridio cnydau Aberystwyth. Bydd Dr Cennydd Jones yn rhoi trosolwg o beth sy'n digwydd yn Aberystwyth ar hyn o bryd pan mae'n dod at fridio cnydau a sut mae doethinebau Dic Yr Hendre dal yn briodol 60 mlynedd yn ddiweddarach.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
13:00	Sgwrs banel i ddathlu 20 mlynedd o ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg i Amaethwyr Aberystwyth Caiff y digwyddiad ei gadeirio gan Dr Cennydd Jones, darlithydd mewn Rheolaeth Glaswelltir Amaethyddol. Cawn glywed gan Aled Jones, Dirprwy Ganghellor Prifysgol Aberystwyth ac Edward Morgan o gwmni Castell Howell. Bydd panel o fyfyrwyr presennol a graddedigion Amaethyddiaeth y Brifysgol yn rhannu'u profiadau nhw o addysg amaethyddol a phrofiadau allgyrsiol yn y Brifysgol.	Stondin Prifysgol Aberystwyth
14:00	Sesiwn UMCA Dewch draw i wrando ar griw o Aelwyd Pantycelyn yn canu ac yn clocsio ar y stondin. Yn dilyn eu perfformiadau, bydd cyfle i chi ymuno, gan gymryd rhan mewn twmpath!	Stondin Prifysgol Aberystwyth

Dydd Sadwrn 8 Awst

Dewch draw i ddysgu mwy am fyw ac astudio yn Aberystwyth, lle bydd ein staff cyfeillgar ar gael i ateb unrhyw gwestiynau.