Y Cynlluniau

Bywyd Newydd i'r Hen Goleg

Ein gweledigaeth yw dod â bywyd newydd i’r Hen Goleg, adeilad rhestredig gradd 1 a chartref Coleg Prifysgol cyntaf Cymru ac i drawsnewid yr adeilad eiconig hwn yn ganolfan ddiwylliannol a chreadigol flaenllaw i Gymru.

 

Bydd yr Hen Goleg yn darparu cyfleusterau ac adnoddau a rennir, a gweithgareddau o fudd i’r Brifysgol, yr 8,000 o fyfyrwyr sydd gennym, ein cymuned, a 189,000 o ymwelwyr blynyddol o wahanol rannau o’r byd a miloedd mwy.

Dechreuodd ein gweledigaeth ymffurfio yn 2014 pan symudodd yr adrannau academaidd oedd ar ôl yn yr Hen Goleg i gampws pwrpasol y Brifysgol sy’n edrych dros dref Aberystwyth.

Mewn astudiaeth ddichonoldeb ar y cyd rhwng y Brifysgol a Llywodraeth Cymru y flwyddyn honno, cyflwynwyd tystiolaeth am yr angen strategol am adnoddau newydd i’r Brifysgol a’r gymuned yn y dref a chyfle unigryw i wneud hynny drwy drawsnewid yr Hen Goleg yn gyfleuster aml-ddefnydd a fyddai hefyd yn sbarduno adfywiad cymdeithasol ac economaidd mewn rhanbarth dan anfantais yn y Deyrnas Gyfunol.

Diolch i grant Datblygu £850,000 o Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol, aeth y Brifysgol ati i ymgynghori’n eang yn 2017/19 er mwyn datblygu ein gweledigaeth gyda chymorth Bwrdd Prosiect a oedd yn cynnwys cynrychiolwyr y Brifysgol, myfyrwyr, cyn-fyfyrwyr, y gymuned, ysgolion ac ieuenctid.

Datblygodd y Bwrdd gynlluniau gyda chymorth tîm sy’n brofiadol wrth gyflawni prosiectau treftadaeth mawr; y penseiri (Lawrays ac Austin Smith Lord), ymgynghorwyr datblygu gweithgareddau a chynulleidfa (Headland) a chynllunio busnes (Amion). Datblygiad mawr o ran y cynllun oedd ymgorffori dau dŷ Sioraidd drws nesaf i’r Hen Goleg yn rhan o’r cynllun, gan arwain at gyfleoedd newydd cyffrous ar gyfer gwell mynediad i ymwelwyr, lletygarwch a mwy o le i gynnal digwyddiadau mawr a gwyliau.

Ym mis Gorffennaf 2019, cymeradwywyd cynlluniau prosiect manwl a cheisiadau cynllunio ar gyfer trawsnewid yr Hen Goleg yn ganolfan a fydd yn denu amryw gynulleidfaoedd i fwynhau rhaglenni gweithgaredd mewn ardaloedd trawiadol ar draws 7 llawr a 143 o ystafelloedd, yn cynnwys 10 ystafell a fydd yn gallu dal rhwng 60 a hyd at 200 o bobl.

Cefnogir ein cynlluniau gan Lywodraeth Cymru, Cyngor Sir Ceredigion a phartneriaid y prosiect, sef Amgueddfa Genedlaethol Cymru, Gŵyl y Gelli, a Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Mae model gweithredu a chynllun busnes cadarn yn eu lle a 48 o swyddi newydd, 900 o gyfleoedd hyfforddi, 400 o gyfleoedd i wirfoddoli a chyfraniad blynyddol o £3.55 miliwn i’r rhanbarth.

Mae hwn yn un o’r prosiectau addysg, treftadaeth, diwylliannol a chymunedol mwyaf uchelgeisiol yng Nghymru ac yn dibynnu’n llwyr ar gyllid allanol. Addawyd £9.7 miliwn arall gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri tuag at gostau adeiladu a chostau’r prosiect yn 2020/23, yn amodol ar gymeradwyo’r cynlluniau’n derfynol ym mis Rhagfyr 2019.

Lansiwyd ymgyrch godi arian cyfatebol yn 2017, gan dargedu cyllid o Lywodraeth Cymru/UE, apêl i godi arian, a grantiau gan ymddiriedolaethau a sefydliadau elusennol. Mae'r Brifysgol hithau'n gwneud cyfraniad sylweddoli'r prosiect. Hon yw ein hapêl fwyaf ers i’r Brifysgol brynu’r Hen Goleg yn 1872. Mae rhoddion hael gan ein rhwydwaith byd-eang o 60,000 o gyn-fyfyrwyr, ein cymuned a chan ymddiriedolaethau a sefydliadau elusennol yn hanfodol er mwyn llwyddo.

I grynhoi, nod strategol ein prosiect yw sicrhau allbynnau addysgiadol, diwylliannol ac economaidd-gymdeithasol i’n myfyrwyr a’r gymuned a fydd yn cyd-fynd yn llwyr â’r ddarpariaeth sydd eisoes yn bodoli yn y Brifysgol ac yn lleol. Bydd yr Hen Goleg yn agor ei drysau i gyfoethogi bywydau ac ysgogi dysgu ar gyfer pob oedran a denu cynulleidfaoedd sy’n anodd eu cyrraedd ac sydd wedi’u heithrio. Bydd gweithgareddau cyffrous yn cael eu trefnu ar gyfer rhaglenni pedwar parth rhyng-gysylltiedig i sbarduno creadigrwydd, arloesedd a menter ac i symboleiddio dyheadau cenedlaethol a rhyngwladol Aberystwyth.

Bydd yr holl weithgareddau yn cael eu cyfoethogi gan dechnoleg o’r radd flaenaf a fydd wedi’i hintegreiddio’n sensitif o fewn i bensaernïaeth gothig Fictoraidd uchel ysbrydoledig ac eclectig yr adeilad.