Y Cynlluniau

Bywyd Newydd i'r Hen Goleg

Bydd y prosiect i ddod â bywyd newydd i’r Hen Goleg yn darparu cyfleusterau diwylliannol, dysgu a menter newydd at ddefnydd y Brifysgol, y gymuned leol a'r rhanbarth yn ehangach..


Llun: Yr Hen Goleg ac 1 a 2 Y Rhodfa Newydd ar hyn o bryd

Bydd yr ailddatblygiad arfaethedig yn sbarduno adfywiad economaidd, gan greu hyd at 40 o swyddi newydd a denu dros 200,000 o ymwelwyr bob blwyddyn.

Mae'r cynlluniau'n cynnwys creu amgueddfa yn adrodd hanes Coleg Prifysgol cyntaf Cymru, gofod ar gyfer celf ac arddangosfeydd eraill, canolfan wyddoniaeth a darganfod, cyfleusterau cynadledda a thrafod, a gofod astudio 24 awr i fyfyrwyr.

Gan weithio gyda phartneriaid prosiect megis Amgueddfa Genedlaethol Cymru, Gŵyl y Gelli, Llyfrgell Genedlaethol Cymru ac Amgueddfa Ceredigion, bydd y Brifysgol yn amlygu iaith a diwylliant Cymraeg i gynulleidfaoedd rhyngwladol a rhaglen weithgareddau i deuluoedd ac ysgolion.

Caiff yr Hen Lyfrgell â’i phaneli pren godidog ei defnyddio ar gyfer digwyddiadau a gwyliau yn ogystal â phriodasau, a bydd y lloriau uchaf yn cynnig llety pedair seren o safon uchel mewn 33 ystafell.

Mae elfennau eraill yr ailddatblygiad yn cynnwys 12 o unedau busnes newydd gyda chefnogaeth gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop drwy Swyddfa Cyllid Ewropeaidd Cymru (WEFO), stiwdios ar gyfer artistiaid, cyfleusterau cymunedol, caffi-bistro a bar.

Mewn ychwanegiad trawiadol at y cynlluniau gwreiddiol i drawsnewid yr Hen Goleg, mae penseiri treftadaeth hefyd wedi ymgorffori yn y prosiect y ddau dŷ Sioraidd cyfagos sy'n eiddo i'r Brifysgol.

Caiff atriwm chwe llawr o uchder ei greu uwchben a thu ôl i rif 1 a 2 y Rhodfa Newydd, gan gadw'r ddau dŷ hanesyddol ond yn cynnig mynediad hwylus ar ffurf lifft a grisiau cyfoes i’r Hen Goleg yn ogystal ag i ystafell ddigwyddiadau ar y to gyda golygfeydd arbennig dros Fae Ceredigion.

Gallwch weld y delweddau a'r cynlluniau manwl yma.

Hanes

Gwesty oedd yr Hen Goleg pan gafodd ei adeiladu, ac yn 1872 croesawodd ei fyfyrwyr cyntaf wedi ymgyrch godi arian ryfeddol ar draws y wlad i gynorthwyo i brynu’r adeilad yn gartref i Goleg Prifysgol cyntaf Cymru.

Mae’r adeilad rhestredig Gradd I yn cael ei gydnabod fel un o adeiladau mwyaf arwyddocaol y bedwaredd ganrif ar bymtheg yn y Deyrnas Gyfunol, yn yr arddull adfywiad Gothig.

Cafodd y prosiect Bywyd Newydd i’r Hen Goleg gyllid datblygu o £850,000 gan y Loteri Genedlaethol ym mis Gorffennaf 2017.

Caiff yr argymhellion manwl eu hystyried gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri ac mae disgwyl y bydd penderfyniad ar y grant llawn o £10.5m yn cael ei wneud yn hydref 2019.

Gallwch hefyd ddarllen detholiad o newyddion sydd yn nodi rhai o’r datblygiadau a’r gweithgareddau diweddar yn yr Hen Goleg ers i’r Brifysgol ddechrau datblygu’r cynlluniau.